Compositie I

Idee

Ook deze week was er niet veel ruimte voor eigen ideeën. Er stonden een drietal stillevens opgesteld, waar een keuze uit gemaakt kon worden. De eigen invulling komt uit de kijkhoek en de uitsnede die je van één van opstellingen met je telefoon camera vastlegt. Op basis van die foto’s maak je twee schetsen vanuit 2 verschillende standpunten van uitsneden van een stilleven - Blow-ups!

Een hele grote verzameling foto’s gemaakt, maar evengoed bleek het moeilijk om een “stukje” afbeelding te vinden waar ik een goede compositie in herkende. Compositie is een wezenlijk onderdeel van wat je met je werk wilt zeggen. In eerdere opdrachten speelde compositie ook een belangrijke rol. Als voorbeelden de vrouw op het hoogtepunt van een verbale ruzie past niet op mijn papier en schreeuwt in zwart en rood, een dansende stel danst over het passe-partout heen. In dit geval weet ik niet zo goed wat ik met een Spaanse karaf, een cirkelvormig rooster en een etalagepop-kop wil zeggen.

Er zijn wel veel dingen vreemd.

• Neusgaten die een soort “kuiltjes” zijn in plaats van echte neusgaten.

• Op de lippen van de kop geschilderde hooglichten die heel erg onnatuurlijk aandoen.

• Geschilderde hooglichten in de ogen die in de schaduw zitten.

• En wat voor een rooster is dat in vredesnaam?

De opsteller van dit stilleven weet er -alleen al met dat object- een bijzondere uitdaging in te stoppen, maar daar kwam ik pas achter toen ik aan het eerste spaakje begon.

Resultaat

Als ik met het positieve begin dan zijn de verschillende componenten goed gelukt, zelfs het rooster. Inzichten in wat ik van mijn eigen werk vind komen vaak pas later, als ik mezelf de gelegenheid heb gegeven om er een tijdje rustig naar te staren en over te denken. Deze week kwam ik tot de slotsom dat hetgeen waar deze opdracht eigenlijk over gaat niet goed is gelukt. Het is een ongemakkelijke compositie geworden. De bodem ontbreekt. De karaf, het rooster en kop blijven losse componenten, en worden geen samenhangend geheel. Het verbindende object -de doek waar het allemaal op lag- heb ik achterwege gelaten, en dat helpt me niet. Kloppende schaduwen ontbreken dus ook daar is er geen verband ontstaan omdat ook schaduw relaties ontbreken. Daarnaast vind ik het contrast niet hoog genoeg, wat het geheel nogal vlak maakt.

Als (zwakke) oplossing heeft het de titel: “Gewichtloosheid III” gekregen, om het gebrek aan samenhang te verklaren

Ik ben wél blij dat ik deze ene tekening vandaag op heb kunnen hangen, want het is de derde poging… Het ging niet van een leien dakje deze week, vooral technisch liep het allemaal niet heel voorspoedig.

Aanpak

Eerste punt waar het mis ging is dat ik tijdens de les had opgeschreven dat de opdracht een tekening maken was. Toen ik later de groepsapp nog eens goed ging lezen zag ik dat het schetsen moesten zijn, maar toen was “Gewichtloosheid III” al in wording.

Gewichtloosheid I

Slachtoffer van een nieuwe gum. Potlood aanbrengen op grote egale oppervlaktes vind ik altijd een lastig ding dus heb ik voor de daarvoor -naast het tekenen met potloden- ook een HB en 8B grafietpoeder gebruikt. Dat had ik al eens eerder gemaakt door potlood op schuurpapier tot poeder vermalen. Poeder maakt het egaal aanbrengen van grotere oppervlakken een stukje makkelijker doenbaar. Je kunt het met een kwast op de oppervlak aanbrengen voor en nadat je gewoon potlood hebt gebruikt. Het geeft meer egale oppervlakte, en je kunt het ook met keukenpapier verder inwrijven.

Deze techniek gecombineerd met een nieuw gum zorgt voor het sneuvelen van “Gewichtloosheid I”. Door gebruik van het poeder kreeg ik veel vlekken op de plaats waar de etalagepop-kop moet komen en ik wilde de kop -zeker aan de rechterkant- best licht houden. Dus ben ik daar braaf gaan gummen… maar de nieuwe gum blijkt het papier te beschadigen, niet gelijk zichtbaar, maar het laat een residu achter. Dat werd duidelijk toen ik aan de kop wilde beginnen; ik kreeg er net geen mogelijkheid een egale tint op, maar wel allerlei vieze vlekken. Dat was wel even balen dus. Veel geprobeerd om het te repareren, maar zoals vaak wordt het daar alleen maar erger van. Dus een drastisch besluit… overnieuw. Ik heb mijn frustratie vertaald naar een beetje ruwe schets van de etalagepop-kop.

Gewichtloosheid II

De schets opnieuw gemaakt maar plaats van de kop van de pop nu afgeplakt met airbrushfilm. Toen ik (weer) aan de Spaanse karaf begon merkte ik al snel dat ik -in de haast voor de tweede poging- de schets heb gemaakt op papier met veel te veel structuur voor het soort tekening dat ik wil maken! Ik baalde nu nog een stukje meer, want de schets maken is ook best een klus. Nu resulteerde de frustratie in een verkreukelde tekening.

Gewichtloosheid III

Voor de derde keer een poging gedaan, op het juiste papier, met een afgeplakte ruimte voor de kop. Ik vond het toen eigenlijk al een stuk minder leuk geworden, en heb me er dan ook niet meer toe kunnen zetten om na deze nog een tekening of schets te maken. Dat was qua tijd ook niet gelukt.

Wat heb ik ontdekt en geleerd?

• Haastige spoed is zelden goed. Als ik bij het pakken van papier bij “Gewichtloosheid II” iets beter had gekeken… als ik iets eerder in de appgroep had gekeken, als ik even wat getest had met die gum… als… als… 

• Een ervaren stilleven bouwer zet interessante attributen neer waarvan je je als overvaren tekenaar pas beseft wat het betekent als je met je potloodje 40 spaken van een rond rooster -voor de derde keer- aan het vormgeven bent.

Feedback

De onbalans in de huidige compositie is vooral veroorzaakt doordat de etalagepop-kop een te groot deel van het beeld in beslag neemt, en de linker wenkbrauw je blik het beeld uit leidt. Het afsnijden van de linkerhelft van het gezicht maakt er inderdaad een veel evenwichtiger compositie van.

Bastiaan”: “Meer tekenen en minder wrijven.”  Verder was de feedback op mijn potloodtekening: “Ga nou toch eens een keer tekenen, jongen!”