ZOEKEN

Idee Toen ik door onze digitale fotoboeken zat te bladeren zag ik dat het alweer 10 jaar geleden is dat onze zoon Bart fanatiek streed om het Nederlands kampioenschap RK1 karting. Met succes, vijf Nederlandse kampioenschappen op zijn naam geschreven, en tijdens de Worldfinals in Italië de vijfde plek bemachtigd. Ik bewaar fijne herinneringen aan de tijd die we toen samen hebben doorgebracht. Bart als coureur en ik als zijn monteur. Met een bus vol onderdelen en gereedschap door Nederland, Duitsland en België. Intensief trainen en afstellen voor elk circuit, in alle weersomstandigheden en de race weekenden altijd boordevol spanning, maar vooral gezellig- en genegenheid. Alweer 10 jaar geleden, dat is een regelrechte inspiratieprikkel… Aanpak, de collage Aan onze kart-jaren een enorme collectie kartfoto’s overgehouden. Ik ga deze nu gebruiken als basis voor dit werk. Een grote verzameling mooie, leuke, snelle en spannende foto's uitgekozen en elke foto in verschillende gradaties van donker naar licht geprint. Daarna gaan scheuren en plakken met matte medium op een 3mm dik werkkarton van 70cm x 70cm... ...om zodoende met al die snippers en de verschillende grijstinten een nieuw beeld te vormen. Inmiddels uit een aantal betrouwbare bronnen vernomen dat het best een goed idee was geweest om nu te stoppen... en niet verder te gaan met kleur. De acryl inkt Om de snelheid van de sport (...en Bart!) te benadrukken had ik bedacht om in de rijrichting verdunde Schmincke Aerocolor rood en wit met spalters aan te brengen. Ik heb hier de Aero inkt voor gebruikt omdat het rood heel mooi transparant is, en het wit redelijk transparent. Daarmee zijn de foto's uit de collage nog (vrijwel) overal zichtbaar. De inkt uitgesmeerd met spons en doek. Ik was in eerste instantie best tevreden met dit "eindresultaat"... wat dus nog geen eindresultaat bleek te zijn. Omdat ik bij de vorige opdracht ook veel houvast had aan Carina's inzichten en gevoel voor kleur en compositie heb ik haar opnieuw om een oordeel en advies gevraagd. Het is misschien meer een mannenwerk... Het zwart en rood zijn heel hard bij elkaar De snelheid spat er wel vanaf Het werk is door de acrylinkt wel abstracter geworden. Ik had eerst het idee dat het sterke kleurcontrast de abstractie verminderde, maar na een tijdje (beter) kijken bleek dat Carina absoluut een punt had. Zeker toen ik het vergelijk met de zwart wit versie nog een keer maakte was het duidelijk, ik was nog niet klaar. Nog een keer acrylinkt Eerst het hele werk licht opgeschuurd korrel 240 en daarna een laag transparante gesso aangebracht. Dat leverde nogal wat kopzorg op, want de collage snippers en scheursels bobbelen enorm… licht uit — en gaan slapen, ik hoop dat het netjes vlak opdroogt… De volgende ochtend is het hele werk gelukkig weer helemaal glad getrokken en mooi transparant opgedroogd, prima laag om op verder te werken! Het idee is om delen realistisch figuratief te gaan inschilderen, met vloeiende overgangen naar de collage en de snelheidsstrepen. Met Schmincke Aerocolor delen met meer detail ingeschilderd en daarbij gebruik gemaakt van wit, rood, bruinrood en zwart. De delen waar ik detail in ben gaan schilderen zijn: Rechterkant helm Neus van de kart Rechterschouder Onderarm Handschoen Cilinderkop Inlaatspruitstuk Rechter voorband Sommige delen nog wat verder ingewreven met inkt, zodat er meer kleur in het werk komt maar de onderliggende collage zichtbaar blijft. Op andere plaatsen de kleur wat verarmd met een schuurspons. Afwerking Het hele werk in een stevige laag matte medium gezet, om het papier volledig te sealen. Papier verkleurd onder invloed van epoxy, dus een goede isolatie is belangrijk. En natuurlijk bobbelt het papier alweer… hoe flexibel en vergevingsgezind dit printpapier is moet (alweer) blijken… fingers crossed! Opnieuw de volgende dag een glad en strak resultaat. Een gietmal gemaakt van latten die ik heb ingetaped heb met PE tape (epoxy hecht wel aan hout, niet aan PE) en met siliconenkit, bouten en vleugelmoeren aan het werkkarton bevestigd. Eerste laagje epoxy aangebracht met kwast en foamroller. Luchtbelletjes met anti bubble spray aangepakt. Deze laag 7 uur laten drogen, zodat het enigszins gedroogt is maar nog 'tacky' genoeg om chemisch met de volgende lagen te binden. Laag twee en drie binnen een korte tijdspanne (half uur) beide gegoten. De deur dicht zodat er niet teveel stof gaat ronddwarrelen en 24 uur "niet storen". De laatste klus, het polijsten van de epoxy randen moet nog gebeuren, maar daarvoor moet de epoxy helemaal uitgehard zijn. Daar kan ik dus pas over een paar dagen mee aan de slag. En dan... is ie echt klaar!

Idee Bij de beoordeling van mijn eindexamenwerk zei Liselotte dat mijn pointillisme-werken de precisie van een printer hebben. Dat bracht me op het idee om die gedachtenlijn door te trekken en een werk te maken waarbij ik mezelf de beperking opleg alleen de kleuren van de cartridges van een standaard inkjetprinter te gebruiken. Op aanraden van Simone (nu bij Pipoos) heb ik een set Schmincke Aquadrop besteld, met daarin alleen wit, cyaan, magenta, geel en zwart. Aquadrop is vloeibare aquarelverf op pigmentbasis. Het heeft de eigenschappen van traditionele aquarelverf, maar laat zich verwerken als inkt. Vervolgens ben ik hiermee gaan experimenteren hoe ik met alleen deze kleuren het beste een fullcolourwerk kan maken. Misschien weer stippen? Vooraf mengen? Nat-in-nat? Gelaagd werken? Eerst wist ik (nat-in-nat) wel een aardige kleurencirkel te maken, maar de aansluitende poging om er een nat-in-natportret mee te maken strandde hopeloos. Ik had al eerder bewezen dat ik dat met olieverf niet nat-in-nat weet te werken… ( zie les 43 ) Vandaag heb ik bewezen dat ik dat met transparante waterverf ook niet kan. Het werd een grote grijsbruine vlek, met hier en daar een viesgroene nuance. Als volgend alternatief heb ik mijn airbrush tevoorschijn gehaald. Al jaren niet gebruikt, dus eerst maar eens van binnen en van buiten goed schoongemaakt. Het leek me interessant om ook optische vermenging in het werk te gebruiken en het mechanische nog wat extra te benadrukken. Om dat te bereiken heb ik gekozen om door een fijnmazig gaas te airbrushen. Daarvoor heb ik drie soorten gaas uitgeprobeerd: twee soorten borduurstramien van Naaldkunst en horrengaas van de Praxis. Dat laatste gaf het beste resultaat, en daarmee ben ik gaan oefenen in kleurovergangen. Als onderwerp koos ik mijn pa. Ik heb al eerder een (potlood-)portret van hem getekend. Die tekening en de achterliggende foto heb ik als leidraad voor dit werk gebruikt. Aanpak Eerst heb ik een groot raamwerk met horrengaas gemaakt. Onlangs heb ik samen met klasgenoot Carina haar prachtige werk Stilgezet  opgespannen op een spieraam. Die ervaring kwam goed van pas bij het spannen van het horrengaas. Vervolgens heb ik extra glad 200-grams tekenpapier op een tekenbord opgezet. Gebaseerd op de foto ben ik, middels vormvereenvoudiging, sjablonen gaan snijden. Ik begon met de omtrek: ik wil de achtergrond (voorlopig?) wit houden, dus alles buiten de contour van het hoofd heb ik afgedekt. Daarna ben ik — binnen het gezicht — vlakken gaan maskeren, waarbij ik van licht naar steeds donkerder ben gaan werken. Voor het maskeren gebruik ik 300-grams Hahnemuhle Bristolpapier, dat ik bevestig met afneembare spuitlijm. (Bison Lijmspray Creative) Eerst heb ik de vlakken gemaskeerd die ik binnen het gezicht voorlopig wit wilde houden. Vervolgens heb ik een laagje gele inkt geairbrusht, waarbij ik op de donkerdere delen van het gezicht meer laagdikte aanbracht. De volgende stap was het maskeren van de vlakken die ik nu geel wilde houden. Daarna bracht ik de magenta inkt aan, waarbij ik de laagdikte opnieuw in overeenstemming bracht met de donkerte van het originele beeld. Vervolgens maskeren wat ik in de geel-maganta kleur wilde houden. Hetzelfde proces heb ik herhaald voor cyaan en zwart. Daarna heb ik alle maskers verwijderd, behalve het omtrekmasker. Deze aanpak resulteerde in een beeld opgebouwd uit vlakken in wit, geel, geel-magenta, geel-magenta-cyaan en geel-magenta-cyaan-zwart. Als volgende stap ben ik freehand gaan airbrushen — nog steeds door het gaas — om nuanceringen en zachtere overgangen over de “vlakkenplaat” aan te brengen. Tot slot heb ik het geheel verzacht met een dunne laag witte Aquadrop. Dat voelde wel een beetje als valsspelen; een printer heeft tenslotte ook geen witte inkt. Maar het beeld werd er wel prettiger van. Is het klaar? Ik weet niet of ik het werk al als een afgerond geheel ervaar. Ik zou er — met andere technieken, maar natuurlijk wel met dezelfde kleuren — nog meer details in kunnen aanbrengen, maar ik denk dat de “cleane” uitstraling dan wordt aangetast Ik weet het dus gewoon even niet. Het prachtige kleurgebruik en de fraaie composities maken dat ik vol verwondering en met bewondering kijk de naar de werken van klasgenoot Carina . Via een spelletje Whatsapp pingpong kreeg ik van haar de adviezen en handvatten die ik nodig had om verder te gaan. Samengevat: Het nu “eruit ploppende” hoofd heeft een achtergrond nodig Een geschikte kleur voor de achtergrond is ergens tussen lila en grijs, Maak een gradiënt van de achtergrond met meer kleur bovenaan, en minder kleur onderaan. Dat maakt de bovenkant een beetje spannender . Niet teveel meer doen aan de kop, die is goed zo. Het werk is niet alleen "onaf" maar er ontbreekt ook een vorm van spanning of misschien is het één wel het gevolg van het ander. Het idee om lila/grijs als achtergrond kleur te gebruiken past prima in de beperkingen die bij dit werk horen. Het betekent eigenlijk alleen dat ik uit de Aquadrop kleuren alleen het geel niet ga gebruiken. In de kop zit in elke kleur een gele component (het was de eerste kleurlaag), in de achtergrond komt dus helemaal geen geel. Dat levert ook gelijk een goed contrast tussen voor- en achtergrond op. Met deze ingrediënten aan de slag gegaan. Eerst de kop afgedekt met Frisk film. Ik vond het effect van het gaas in de kop wel heel mooi, dus over de hele oppervlakte opnieuw horrengaas gespannen zodat het effect in de achtergrond terug zou komen. Eerst een hele lichte, bijna zweem van lila aangebracht. Het werk zag er al meer ‘af’ uit, maar spannend werd het nog niet echt. Toen bedacht ik me dat fotografen vaak gebruik maken van zo’n gemêleerd bloemig achtergrondscherm. Dat zou best eens wat meer spanning kunnen brengen. Met magenta en cyaan zo’n motief gespoten, maar wel vastgehouden aan de gradiënt —De bovenzijde donkerder dan de onderkant. Bovenin ook nog —heel mondjesmaat- met zwart de hoeken meer schaduw gegeven. Met witte Aquadrop de achtergrond iets lichter gemaakt. Het gaas en de film verwijderd, het resultaat was al zo veel beter dan het zwevende hoofd! Nog een beetje freehand gespoten om de scherpe randen tussen kop en achtergrond wat te verzachten. Toch bleef het advies om het werk spannender te maken in mijn achterhoofd echoën. Met stroken papier wat uitsneden gaan proberen, en zodra ik de traditionele pose had vervangen door een uitsnede viel het laatste puzzelstukje op zijn plek. Nu voelde het af! Papier verstevigd met foamboard, en een passe-Partout gesneden en geplakt. Velcro tape op de achterkant en in een lijst geplaatst. Klaar! De volgende (zon)dag Toch een beetje te impulsief geweest. Iets langer nadenken kan nooit kwaad… Nadat ik gisteren het passe-partout had gesneden en het werk in een lijst had gezet kwam dus vanmorgen het betere idee… een asymmetrische passe-partout, en een radicalere lengte breedte verhouding zou het werk uiteindelijk beter en nog iets spannender maken. Gelukkig had ik het passe-partout met lijm op rubberbasis gelijmd. Daardoor was het redelijk makkelijk —en zonder schade— los te maken. De Velcro ging er wat minder makkelijk vanaf, het foambard aan de achterkant is dan ook nogal beschadigd geraakt. Vervolgens een nieuw passe-partout gesneden. De buitenmaten natuurlijk hetzelfde, het werk moest tenslotte in de dezelfde “wissellijst” passen. Voor de maat van het raam heb ik dezelfde breedtemaat en 5cm meer hoogte aangehouden. De grootste verandering is de positie van de sparing, die is 7,5cm naar rechts verplaatst. Nu echt klaar…! Denk ik… Wat heb ik ontdekt/ geleerd? Toen ik halverwege even met mijn neus op mijn eigen werk werd gedrukt met de vraag waarom ik gekozen had voor een volledig witte achtergrond bedacht ik me dat het een voortvloeisel moet zijn uit de onderliggende potloodtekening. In de uiteindelijke versie daarvan heb ik de handen toegevoegd. Daarmee was de subtiele compositie en de mooie zwart wit balans —die daarvoor dus nog wel bestond— grotendeels verdwenen. Je kunt dat terugzien in de drie zwart/wit afbeeldingen hierboven. Dat vond ik best jammer. Ik denk dat ik dat bij dit werk wilde voorkomen. Dan blijkt duidelijk dat ervaringen uit het verleden… of iets wat je in het verleden geleerd meent te hebben —in plaats van helpend en verbeterend te zijn— je ook kan beperken. Zoals in dit geval, waarbij ik eerst te voorzichtig bleef. En dan helpt ongezouten advies! Mijn airbrush techniek is —voorzichtig uitgedrukt— wat roestig. Misschien is een cursus een goed idee! Het was al-met-al een leuk experiment. Er zitten nog veel meer mogelijkheden in werken waarin ik mezelf deze kleurbeperking opleg. Ik denk dat de airbrush wel de aangewezen methode is, vooral om met laagdikte en transparantie te kunnen variëren. Een alternatief zou kunnen zijn om lege stiften te vullen met Aquadrop en er in pointillistische stijl mee aan de slag te gaan, daarmee zou de techniek van een inkjetprinter nog dichter worden benaderd.

Nu te bestellen via deze link Van onze goede vriendin Ellen kreeg ik de vraag of ik een werk ter beschikking wilde stellen aan https://www.atelier-cc.nl .  Bij AtelierCC draait alles om het beleven en creëren van kunst, speciaal voor mensen die te maken hebben met functionele en mentale achteruitgang en verlies van vitaliteit door een hersenziekte. Ik vind het een prachtig initiatief dus doe ik graag mee. Het idee is om een werk aan te leveren die als ansichtkaart kan worden besteld en te koop zijn in winkels in Noord-Holland. Ik roep graag iedereen op die een werkje wil maken of nog mooi werk heeft liggen om daarmee dit prachtige initiatief te steunen. Kijk even bij “postliefde” op de website om mee te doen! Idee Ik ben begonnen met me voor te stellen wat ik zelf uit zou kiezen als ik voor zo’n molen vol met kaartjes stond. Ik bedacht me dat als ik iemand zomaar een kaartje wil sturen, dat het dan fijn is als dat er al op staat. Na nog wat verder mijmeren kwam ik uit op een abstracte achtergrond, in wat blauwtinten, met een nonchalante maar neonroze “Zomaar…” eroverheen. Aanpak Voor de achtergrond heb ik twee acrylverf werken gebruikt waar met een Liquitex Freestyle Paddle de kleuren Kobaltblauw, Turkooisgroen, Titaniumwit en licht Ultramarijn tegen- en door elkaar gesmeerd zijn. Voor het zetten van willekeurige vormen en vlekken heb ik met een pedaalemmerzak, een stukje aluminiumfolie en een elastiekje gewerkt. Als je graag wilt weten hoe dat in zijn werk gaat, laat dan hier een berichtje achter! Nadat beide goed droog waren heb ik beide zijden in driehoeken gesneden, elk met een hoek van 10 graden, zoals in de illustratie hieronder. Daarna de driehoeken om-en-om (van het ene en van het andere werk) met boekbinderslijm op een stuk werkkarton verlijmd. Omdat ik er nog een tekst overheen wil zetten het hele werk met een transparante gesso bewerkt. Een goed lettertype gezocht en gevonden: Charlotte Southern. De tekst “Zomaar…” groot geprint en op stevig karton geplakt. De letters gaan uitsnijden tot een stevige sjabloon. De binnenkant van de a’s was nogal fragiel, dus die stukjes heb ik versterkt met cocktailprikkers en superlijm. De sjabloon eerst twee centimeter boven het werk geplaatst en met Molotow signaalwit de eerste laag aangebracht. Door de sjabloon een stukje boven het werk te plaatsen ontstaan er geen scherpe randen maar een een soort witte “glow” die de roze neonletters er straks nog meer uit laat springen. Hier en daar op het werk nog wat signaalwitte nevel aangebracht. Na het drogen de sjabloon op het werk gelegd en met Edding permanent Neonroze de tekst nogmaals gespoten. Klaar, één ansichtkaart van 84 x 50cm... en nu maar hopen dat heel veel mensen "zomaar" een kaartje willen sturen! Nu te bestellen via deze link

Idee Al geruime tijd volg ik Gamazda op YouTube. Zij is een zeer getalenteerde pianiste die alle soorten muziek uit een piano kan toveren. Van klassiek tot the Beatles, van Linkin Park tot Motorhead, van Simon and Garfunkel tot Metallica en natuurlijk één van mijn favorieten Pink Floyd. Een enorm talent dus, en fijne muziek om naar te luisteren. Haar echte naam is Aleksandra Kuznetsova, en zij gaf afgelopen november een eenmalig concert in de Westerkerk in Amsterdam. Het was een fenomenaal concert, en live is haar talent nog indrukwekkender dan online. Naast het virtuoze spel straalt ze tijdens het spelen heel veel energie en vooral plezier in wat ze doet uit. Het inspireerde mij tot het maken van haar portret. Natuurlijk ook omdat portretten maken gewoon ontzettend leuk is! Aanpak Aluminium composiet plaat van 65 x 50 cm geschuurd en vier lagen Liquitex witte gesso aangebracht. Daarna de gesso geschuurd. De volgende keer de gesso iets meer verdunnen, want ondanks het schuren zitten er toch kwaststrepen in mijn grondlaag! Op zoek gegaan naar een mooie foto, ik wilde graag het beeld van haar focus en plezier tijdens het spelen. Daarna op zoek naar de juiste kleuren. Ik wil deze keer de techniek wat verder verfijnen en wil dus kleiner gaan stippelen dan ik in mijn voorgaande pointillisme werken heb gedaan. Ik wil wel weer met 5 basiskleuren werken, maar op de overgangen met wat extra kleuren gaan stippelen. Als basispalet heb ik uit de Molotow One-4-all collectie zijn de volgende kleuren gekozen. 233 Paarsviolet als donkerste kleur, deze keer geen zwart gebruikt. 013 Verkeersrood 240 Heloranje 009 Sahara geel 229 Natuurwit Voor de nuancering op de overgangen komen daar de volgende kleuren bij. 086 Burgundy 010 Lobster 115 Vanilla Volgens mijn gebruikelijke aanpak eerst met de navulinkt het portret als een vlakkenplaat geschilderd. Hier blijkt dat de paarsviolete inkt op de witte ondergrond niet zo mooi dekt als de meeste andere kleuren. Na drie keer overschilderen heeft het uiteindelijk dezelfde kleur als de stift. Mijn keuze om kleiner te stippelen heeft vanzelfsprekend nogal wat invloed op de uren werk die ermee gemoeid gaan. Ik houd eigenlijk nooit uren bij, maar mijn inschatting is dat -ondanks de relatief grote ongestippelde vlakken in het eindresultaat- het minstens twee keer zoveel uren zijn geweest vergeleken met eerdere stippelwerken. Het resultaat maakt dat helemaal goed! Voor de afwerking heb ik deze keer geexperimenteerd met verschillende lagen clearcoats. Ik ben begonnen met een matte coating, dit egalisseert de inkt en camoufleert de doorgeschoten plekjes. Na droging heb ik daar een gloss coating overheen gezet om de kleuren te verdiepen, en tot slot weer een matte clearcoat wat voor een mooie egale afwerking zorgt. Als lijst gekozen voor een M400 baklijst die ik aan de binnenzijde heb verbreed en afgewerkt met veel lagen klassiek rode uretaanlak. De lijst tot slot gepolijst en... klaar! Vervolg Was dus in november aan het portret van Aleksandra begonnen, en er, met name door het fijnere stippelwerk en de gepolijste klassiek rode lijst, tot eind januari mee bezig geweest. Ik was blij met het eindresultaat, maar om te voorkomen dat ze straks op zolder zou staan te verstoffen heb ik -in mijn beste GPT Russisch- gevraagd of ze haar portret misschien wilde hebben. Had er geen foto bij gestuurd, want de eerste aanblik van een werk -zeker van een portret- moet natuurlijk geen mini plaatje op een telefoon zijn. Het antwoord was evengoed een volmondig 'ja'. Aleksandra heeft haar portret onthuld tijdens de livestream ter ere van de 1'000'000ste Youtube volger van haar kanaal, met meer dan 1000 live kijkers! Op dit moment, de ochtend na de livestream, al meer dan 25'000 keer bekeken... Leuk!! .

Idee Bij mijn inschrijving voor de 100-vazen expositie van Crejat kreeg ik een enthousiast mailtje van Inez terug waar, onder andere, in stond “Hoe meer hoe beter”. Dus voel ik me bijna wel verplicht om in ieder geval meer dan één werk voor de expositie te maken. Dus naast ‘ de wandelaar op het dressoir ’ waar ik nog mee bezig ben, een ontwerpje gemaakt voor een bos rozen. Niet dat ik een dergelijk ontwerp nou zo adembenemend, intrigerend of spannend vind -het zou niet misstaan op een placemat of beschuitbus- maar misschien dat een dergelijk decoratief plaatje het op de vazen-expo goed doet…? Het was leuk om weer te experimenteren, ik wilde vooral kijken wat het effect zou zijn als ik een aantal verschillende technieken in één werk zou combineren. Aerosol acryl, gewone acrylverf, pan pastel en pastelpotlood.   Aanpak Eerst een vel aquarel papier (Canson Montval 300grams) voorzien van een afplakrand, daarna met spuitbussen een gradient gezet, in donker kiezelgrijs gecombineerd met een crème primer. Nachtje laten drogenen de volgende dag het papier 10 minuten ondergedompeld en opgespannen met watertape op een hechthout plank. Grove opzet van het schilderwerk met acrylverf gedaan Meer detail met een kleiner penseel aangebracht Begonnen met fijnste details aanbrengen met pastelpotlood. Met Pan pastel de kleurnuances versterkt. Aangebracht met Sofft tools en wattenstaafjes. Het aanbrengen van de details is veel werk. Omdat de dinsdagochtend alweer was aangebroken heb ik het werk meegenomen naar het academisch atelier. Samen met Bastiaan het werk bekeken, en hij gaf het advies om niet het hele werk met hetzelfde detailniveau te verscherpen, maar om het idee van scherptediepte (en onscherpte) naar eigen inzichten op verschillende plaatsen te variëren. Met dat advies aan de slag gegaan, en delen verscherpt en delen met rust gelaten. Het geeft het werk veel meer diepte! Om de pastellagen te beschermen veel lagen Schmincke fixatief B72 aangebracht. Om het idee van een “romantisch” schilderij te versterken 2 (dikke) lagen Talens zijdeglans acryl vernis aangebracht.   Afwerking Omdat het voor de expositie is ook een ideetje uitgewerkt voor een passe-partout en een lijst. Een dubbel passe-partout lijkt me leuk om te maken, het kleinste raam van wit passe-partout papier, het grotere raam van crème/grijs passe-partout karton. Nogal wat meet- en snijwerk… als versteviging 3mm werkkarton als basis gebruikt. Ik wil het passe-partout laten zweven in een baklijst, dus een buitenlijst gemaakt van M400 profiel. Licht eiken lijkt me een passende kleur voor dit soort werk, en combineert goed met het crème van het passe-partout. Het hout daarom behandeld met een licht eiken wax. Om het werk te laten zweven een binnenlijst gemaakt van latten van 70x9mm, met één versterkingsrib in het midden. Daarop 5mm foamboard geplakt, en de zijkant afgewerkt met zwarte Ecotape. Binnenlijst in de buitenlijst geplakt en geschroefd. Werk op de binnenlijst geplakt, en dat ging niet soepel…  eerst scheef, en toen bleek de lijm erg goed te plakken, losgetrokken en veel schade aan karton en foamboard. Nog een keer geplakt, en onder druk gezet. Hopen dat er geen blijvende zichtbare schade is. Dat valt gelukkig mee. In één hoek is het (onderliggende) werkkarton nogal beschadigd/gespleten. Ik kan er gelukkig met een klein tubetje superlijm bij en na een uurtje klemmen is er van de calamiteit niets meer te zien.   Het lijkt me zo een "commercieel verantwoord" werkje…. Zou het zelf niet 123 ophangen. Misschien een leuk test om deze tijdens de expo van een prijskaartje te voorzien?   Wat heb ik ontdekt en geleerd? De capaciteit van dit aquarelpapier voor opname van vocht is ongelooflijk. Op de plaatsen waar weinig of geen acryl zit (de achtergrond) heb ik geprobeerd om het papier fixatief te verzadigen zodat ik de vernis gelijkmatig over het hele werk zou kunnen aanbrengen.  6 lagen fixatief en twee dikke lagen vernis ten spijt, het papier blijft het “onverstoorbaar” opzuigen. Het effect ervan is eigenlijk best goed, onder een bepaalde lichtval zie je dat de met acryl beschilderde delen daadwerkelijk de zijdeglans hebben, terwijl de lichtere delen van de achtergrond mat zijn gebleven.

Idee Het leek me leuk om weer eens wat met acrylgieten te gaan doen. Bij het maken van Pouring water had ik vooraf online, naast de blowouts die ik in dat werk heb gebruikt, nog heel veel andere technieken gezien. Ik besloot om deze keer het gieten vanuit een beker te doen, met siliconenolie als additief. De olie zorgt voor het ontstaan van prachtige cellen. Dit gietmedium-experiment leverde prachtige vormen en patronen op, maar ik had de verf niet ver genoeg verdund. Het was nog te dik, dus te weinig gietmedium en water toegevoegd. Toen ik het over het multiplex paneel aan het verspreiden was bleek de stroperigheid zodanig dat ik de kanten van het paneel nooit zou bereiken. De verf er weer afgestreken met een plastic plamuurmes. Herkansing Het paneel geschuurd en overnieuw… Ook een aangepast plan nu, ik wil weer een vaas maken zodat ik nog een werkje heb voor de open dag en expositie in januari. Ik heb, alweer lang geleden, van mijn vader een Makkummer aardewerk vaas uit de Tichelaar fabriek gehad. Prachtig ambachtelijk vakmanschap. Het leek me dus een fijn plan om die vaas model te laten staan. Daarnaast wil ik natuurlijk nog steeds met gietwerk en siliconenolie aan de slag. Achtergrond Ik wil een gegoten achtergrond maken, waarbij een deel van de achtergrond cellen heeft in de kleuren van de vaas, en een deel vooral cellen in blauwe tinten. Dat moet dus wel een gieting met twee bekers worden, maar ik heb maar twee handen. Hoe draai ik een paneel met twee bekers om? Na een tijdje nadenken en puzzelen heb ik van karton een bekerhouder gemaakt, die ik -zodra de bekers met verf gevuld zijn- met ratelklemmen aan het paneel kan vastzetten en ik dus twee bekers tegelijk kan omdraaien. In de toekomst kan deze methode natuurlijk ook werken met (veel!) meer dan twee bekers. Voor het vullen van de twee bekers in deze gieting de volgende kleuren gebruikt: Titanium wit Cadmium donkergeel Ultramarijn gemengd met cadmium lichtgeel Karmijnrood met gebrande sienna Ultramarijn Pruisisch blauw Turkoois groen De verfkleuren gemengd met giet medium, water en een paar druppeltjes siliconenolie. Omdraaien ging prima! De bekerhouder werkte zoals bedacht, twee bekers zonder morsen op de kop op de juiste plek op het paneel. Uit laten lopen, en het paneel zo gemanoeuvreerd dat overal verf zit. Opnieuw is de verf wat dik, maar het lukt me nu wel om de verf over het hele paneel te verspreiden. Omdat de laag nogal dik is, en ik bij de eerdere acrylgietervaring een beetje te ongeduldig was deze keer besloten om het werk een week te laten rusten voordat ik er mee verder ga. De vaas Nu het werk aan de achtergrond klaar is kan ik met het voorplan aan de slag. Ik heb nog lang getwijfefeld over de compositie. Wordt het landscape of portrait...? Voeg ik de vaas volledig en gecentreerd toe...? Of toch een uitsnede...? Ik kom in ieder geval uit op een vaas in 3d, zodanig dat alles binnen het silhouet van de vaas een bolling op het paneel wordt. Het combineren van 3d elementen en een schilderij had ik al geruime tijd op mijn "moet-ik-eens-een-keer-proberen" lijstje staan. Eerst een plan bedacht om een 3d printwerk te maken, maar uiteindelijk toch gekozen voor aan de lucht drogende klei. Kleien Het silhouet van de vaas op een vel papier gezet, zodat ik weet welke vorm ik moet gaan kleien. Sjabloon op het paneel bevestigd met tape, en daarna ingepakt in vershoudfolie zodat ik probleemloos kan knoeien en smeren. Onderlagen van karton gesneden, om alvast een beetje vorm aan de vaas te geven, deze kartonnen aan elkaar gelijmd met houtlijm, en voorzien van een laag filler zodat de klei er goed aan hecht. Een snijdraad gemaakt van een stukje staalkabel, twee klembusjes en twee stukjes krimpkous, en van wat afvalhout een snijmal, zodat ik plakken van het pak klei kan afsnijden. Dat werkt perfect, prima plakken van ongeveer een centimeter dik. Met een kunststof staaf waar nodig verder uitgerold. Eerst de buik van de vaas in lagen opgebouwd, daarna de dop en tenslotte de rand van de dop. De klei werkt fijn, eerst “droog” verwerkt, voor de laatste afwerking natte boetseermessen gebruikt. Zoals gebruikelijk had ik nadat ik klaar ben de boel opgeruimd, alles schoongemaakt en op zijn plek teruggelegd. Daarna heb ik nog een tijdje zitten kijken naar wat ik nou eigenlijk in elkaar gekleid heb. Bummer... niet tevreden, de buik van de vaas is te plat… alles weer tevoorschijn gehaald en de buik gaan aanhelen, meer klei, en dus meer ronding in het midden van de vaas. Een stuk beter zo! Daarna? Natuurlijk nóg een keer schoonmaken en opruimen… Onhandige keuzes Het werken met karton als basis onder de klei blijkt geen gelukkige keus… of het karton is uitgezet door het vocht uit de klei, of de klei is -ondanks de belofte op de verpakking, toch een beetje gekrompen, maar er loopt een grote scheur precies waar de rand van karton zit. De scheur weggewerkt met modelleerpasta, en omdat ik toch bezig was ook de rest wat gladder afgesmeerd. De rand van de dop ook wat beter gemodelleerd. Er is nog wel wat schuurwerk te doen, maar eerst dit maar even goed laten drogen. De volgende dag blijkt modelleerpasta niet te hechten op klei... ik kan het “rubberlaagje” er moeiteloos vanaf pakken… Waar nog wat restanten zitten met een schuurpapiertje aangepakt. Dat liep niet goed af… de bovenkant van de vaas, en ook de dop, met name de knop op de dop, zijn heel fragiel, en braken dus alledrie af. Ook aan de linkerkant van de buik van de vaas is (opnieuw) een grote scheur ontstaan. Dat deel er dus ook maar vanaf gebroken, evenals een heel breekbaar stukje, net onder de dop aan de rechterkant. Met Bison-Tix de losse delen weer aan elkaar gelijmd. De breukranden met lakplamuur afgesmeerd, en goed laten drogen. Weer (licht) geschuurd. Nu maar hopen dat het allemaal heel blijft… Een laag filler over de vaas gespoten. Vervolgens een natuurwitte laag opgezet, en over die nog natte laag een laag signaalwit gespoten. Motieven schilderen. In mijn jeugd heb ik een bezoek gebracht aan de Makkummer aardewerk fabriek van Tichelaar. Heb daar gezien hoe de schilders de vazen met vaste hand beschilderden. Elke penseelstreek was bijna nonchalant raak, de penseelstreken maken deel uit van de afbeelding, ze volgen bijvoorbeeld de lijnen van bloemblaadjes. De verf die ze gebruikten was in mijn herinnering vrij dunvloeibaar. Om dat effect zo goed mogelijk na te bootsen heb ik de acryl met gietmedium en water verdund. Het resultaat is zeker niet zo mooi als de penseelstreken op de echte vaas, het is duidelijk een poging tot nabootsen, waardoor de chique nonchalance ontbreekt. Desalniettemin ben ik er blij mee. Hij lijkt op het origineel, een raakt daarbij aan mooie herinneringen. Omdat het schilderwerk normaal op poreus aardewerk (biscuit) gebeurt heeft de decoratie onder -en ondanks- het glazuur een bepaalde kleurmatheid. Om dat te imiteren heb ik wat onverdund zinkwit over de vaas gesmeerd. Na droging een glacis medium gemengd met wat lichte tinten oker en rood en het mengsel dik opgebracht, ik hoop dat het een beetje glazuur effect gaat geven. Er ontstaat een mooieglans maar voor het mooie nog niet genoeg. De vaas in een gloss vernis gezet om het idee van geglazuurd keramiek te versterken. Samenvoegen Ik ga de vaas nu op het paneel gaan lijmen. Omdat het natuurlijk beide geen spiegelgladde oppervlakken zijn lijkt het me een goed idee om een twee componenten epoxylijm te gebruiken. Dat lijmt en vult oneffenheden, levert een hele sterke verbinding en moet eenzijdig aangebracht worden. Omdat de vaas -zeker aan de randen- nog steeds wat fragiel is komt dat goed uit. Ik kan de lijm alleen op het paneel aanbrengen en daarmee is de kans op beschadiging van de vaas veel kleiner. Dat levert gelijk het volgende vraagstuk op, het paneel is (en voelt) nog heel vettig van de siliconen olie, en vettigheid en lijm gaan niet samen. Paneel meermalen grondig gereinigd met Isopropanol, totdat de vettigheid is verdwenen. Om de kwetsbare rand van de vaas te beschermen heb ik een baklijst gemaakt van M400 profielen. Na droging het paneel in de lijst geschroefd en de knoop doorgehakt… het wordt portrait oriëntatie. Met twee componenten epoxylijm de vaas op het paneel geplakt. Door de ongelijke gewichtsverdeling een tijdje gepuzzeld over een ophangsysteem. Een zorgvuldig geplaatst lusje in de staalkabel bracht uitkomst. Na het werk een tijdje te hebben bekeken, kom ik tot de slotsom dat het enige verband tussen de achtergrond en de vaas de epoxylijm is. Het zijn twee losse componenten die niet de samenhang hebben die ik me had voorgesteld bij dezelfde paletten. Om er alsnog één geheel van te maken ben ik verder gegaan met verf en gietmedium, maar nu over het geheel. Daarna met spons en doek wat meer van de achtergrond teruggebracht. Wat heb ik geleerd en ontdekt? Ik heb nu een uitsnede van de vaas boven de kaders van het gietwerk op de achtergrond gedaan. Was leuk/fraai/spannend geweest om de vaas door te laten lopen buiten de kaders van het paneel.

Idee Monique vertelde me dat er zoiets bestaat als workshops dikke dames schilderen. Ik geloofde haar eerst niet, zoiets kan toch anno nu niet bestaan? Waar vroeger Rubens prachtige schilderijen maakte ter meerdere eer en glorie van welgevormde lijven, is het nu blijkbaar acceptabel om als commercieel "gezellig" tijdverdrijf er op kinderachtige wijze de spot mee te drijven. Wat ik hierin problematisch vind, is niet het afbeelden van volumineuze lichamen op zichzelf, maar de context waarin dit gebeurt: ironisch, stigmatiserend, altijd met wijn en taart, en altijd expliciet gepresenteerd als “gezellig”. Alles wat tijdens deze workshops wordt gemaakt zijn karikaturen, een bevestiging van vooroordelen met een zuiver commercieel doel. Er bestaat toch ook niet zoiets als workshops magere heren boetseren? Het leek me een goed idee om een werk te maken wat bedoelt is als protest tegen deze vorm van denigrerende stereotypering. Mijn keuze is om expliciet afstand te nemen van de kinderachtige stijl en het “gezellige” stereotype. Daarom probeer ik realistische technische perfectie te benaderen, en combineer dit met een beeld dat geen uitnodiging is tot meewarigheid of spot; een dominante, boze vrouw met overdreven rondingen. Een toonbeeld van zelfverzekerdheid, macht en aanwezigheid. In mijn plan zijn de gitzwarte lijst en bladzilveren afwerking integraal onderdeel van die betekenis. Mijn docent wees -in het kader van mijn plan- op het oeuvre van Fernando Botero. Botero’s werk toont hoe volume kan functioneren als vormtaal, los van spot of stereotype. Hij beperkt zich dan ook niet tot dames, maar speelt ook met volumes van andere voor- en onderwerpen zoals fruit, religieuze figuren en politici. Een ander advies was om ook het werk 'Countering de male gaze' van Jenny Saville eens te bekijken. Indrukwekkend! Aanpak Het uiteindelijke werk bestaat uit drie onderdelen die ik helemaal aan het einde assembleer. het schilderij, acrylinkt op acrylpapier, afgewerkt met een heldere laag epoxy Het ornamentenkader van de lijst in gepatineerd zilver De buitenrand van de lijst uitgevoerd in hoogglans zwarte polyesterlak. Ik heb afwisselend aan de verschillende onderdelen gewerkt. Als ik de beschrijving chronologisch zou doen, zou dat de leesbaarheid niet ten goede komen, dus in de onderstaande paragrafen heb ik, voor elk van de drie onderdelen een aparte beschrijving gemaakt. Schilderij Als onderwerp voor dit werk heb ik een voorbeeld genomen van een AI-artist die zijn werk publiceert op Deviantart.com . Hij heeft zich gespecialiseerd in voluptueuze dames, dus keuze genoeg... Op 360grams Hahnemuhle acrylpapier de globale kleurvlakken geschilderd in acrylinkt. Voor dit werk gebruik ik Molotow One4All inkt, dat is eigenlijk bedoelt als navulling voor stiften maar laat zich op acrylpapier prima kwasten. Gestart met de achtergrond, overgangen gestippeld van zwart, via paars naar blauw. Eerste fout: terwijl ik in de onderschildering ivoorzwart heb gebruikt ben ik gaan stippelen met metallic zwart, na droging lijkt dat grijs... lelijk dus. Ik wilde het probleem te snel oplossen, en ben dus gaan overschilderen op nog niet volledig gedroogde metallic inkt; gevolg was een grote zwartgrijze smeervlek. Besloten om de overgang van zwart naar paars volledig opnieuw te schilderen. De volgende blunder was het gebruik van een verkeerde blauwtint bij het stippen van de overgang van paars naar blauw; kleurafwijking werd pas zichtbaar na droging. De overgang van paars naar blauw ook met de kwast overgeschilderd, al het stippelwerk is daarmee verloren gegaan. Opnieuw gestart met het stippen van de achtergrond, nu met ivoorzwart en de juiste blauwtint, licht over donker (paars over zwart, blauw over paars, mint over blauw, wit over mint). Tweede fase van de opbouw: donker over licht (mint over wit, blauw over mint, paars over blauw, zwart over paars). Overgang naar kleinere nibs (tot 1,5 mm en vervolgens tech-nibs) voor verfijning van details. De afwerking: Het schilderwerk op 3mm werkkarton geplakt. Het karton rondom 5 centimeter groter gehouden dan de beoogde afmeting van 65x50cm. Deze rand ga ik later gebruiken om de mal voor het gieten van de epoxy op te bevestigen. Omdat ik bij een eerdere ervaring met epoxy op karton en papier heb ervaren dat de randen kunnen loslaten en het papier zelfs deels leek te verteren heb ik de rand tussen het karton en het papier met secondenlijm gevuld. Dit voorkomt dat de rand nog loskomt en verhard en sealt de rand van het papier. Met tussenpozen vier keer een matte clearcoat aangebracht om de glansgraad te egaliseren en het werk enigszins te beschermen tegen de epoxy. Een gietmal van 65x50cm gemaakt met latjes, PE-tape en siliconenkit. Vastgezet op het werkkarton met bouten en vleugelmoeren, en tussen de mal en het karton ook siliconenkit aangebracht, om lekkage te voorkomen. Eerste laag epoxy met een spalter aangebracht om het -toch nog- poreuze papier en karton te sealen. Na ongeveer drie uur had het papier nogal onregelmatig epoxy opgenomen. Het resultaat was een onregelmatig oppervlak met veel kuilen en deuken. Het is evengoed een prima begin voor het afdichten van de poreuze onderlaag. De eerste gieting gedaan, met voldoende epoxy voor een laagdikte van 2,5mm. Na 12 uur gecheckt, de glans is prachtig, maar door de parallelle stolling en adsorptie zijn er op veel plaatsen deukjes ontstaan. Tweede gieting voor nogmaals 2,5mm Nu 24 uur wachten... nog steeds een tweetal deukjes, maar alleen zichtbaar voor degene die weet dat ze er zitten… ik ben blij met het resultaat, het oppervlak is glad, maar ga toch nog een rondje polijsten voor het maximale glans effect. De volgende twee hoofdstukjes gaan over de lijst, ik heb daarvoor eerst een ontwerpje gemaakt dat bestaat uit twee delen, een ornamenten rand en een houten frame waar de ornamenten in passen. Ornamentenkader in gepatineerd zilver Het leek me een goed idee om de ornamenten te maken van kroon- of plafondlijsten van polystyreen. De keuze daarin is enorm, het is licht en laat zich gemakkelijk bewerken. Nogal barokke lijsten uitgezocht en besteld. De lijsten in dubbel verstek op maat gezaagd en met Bison Powerbond aan elkaar geplakt. De keuze voor lijm en verf is bij polystyreen nogal kritisch. Veel gebruikte oplosmiddelen in lijm en verf lossen letterlijk polystyreen op. De verbindingen aan de achterkant versterkt met tape. De buitenrand van het polystyreen is erg kwetsbaar zo. Aan alle buitenzijden een halfrond houten profieltje gelijmd die in de hoeken met een verstek op elkaar aansluiten. Het profieltje heeft een diameter van 1 cm en naast het beschermen van de buitenrand zorgt het ook voor een sierlijkere afwerking dan de scherpe randen van de polystyreen lijst. Om het piepschuim chemisch een beetje te beschermen heb ik er twee lagen polystyreen primer op aangebracht, zodat de volgende bewerkingen het materiaal niet meer kunnen aantasten. De volgende bewerkingen zijn op basis van een instructie op de website verftechnieken.nl Eerst twee lagen schoolbordverf in warm zwart op de uiteindelijk zichtbare zijden van de kroonlijsten gekwasterd. De volgende behandeling was een laag verguldmelk. Hierdoor ontstond er na een half uur een kleverige laag. Bladzilver aangebracht en ingeveegd met een kwast. Een heel lastig klusje, bladzilver is bijzonder breek- en kwetsbaar en doordat je met een kleverige lijst werkt, worden de kwast en je vingers ook kleverig en blijft het zilver overal aan plakken behalve op de plek waar je het hebben wilt…  Op sommige plaatsen dubbel zilver aangebracht wat het idee geeft dat het zilver op deze plaatsen wat sterker oxideert. Het straalt nu als nagelnieuw zilver, en dat is natuurlijk niet hetgeen wat ik graag wil. Eerst een hele dunne laag bruine glaze aangebracht, dat maakt de shine al een heel stuk antieker. Twee dikkere lagen zwarte glaze gespalterd, tussendoor veel gepoetst zodat de oppervlakte zilver glanst en de verdiepingen zwart verontreinigd lijken. Prachtig effect. Blij mee! De glaze twee dagen laten rusten. Schellak gemaakt van alcohol en schellak schilfers. Twee lagen schellak over de ornamenten rand aangebracht, voor een traditionele glans en bescherming van het bladzilver. De houten buitenlijst Voor de vier ribben van de lijst al het zaagwerk gedaan. Alle plakwerk gedaan om de profielvorm te construeren. Op zichtplekken alleen gelijmd en geklemd, op de achterzijde alles gelijmd en geschroefd. Zijkanten nog met de schuurmachine gevlakt, kieren en kiertjes gevuld met lakplamuur en de volgende dag spiegelglad geschuurd. Het resultaat is een viertal profielen, die ik vervolgens in verstek heb gezaagd. Haaks gemonteerd, de hoeken met houtlijm geplakt, geklemd en het verband van het frame versterkt met 8 hoekijzers Het frame driemaal in de primer gezet, tussentijds licht geschuurd om zodoende een optimale basis te zetten voor de pianozwarte lak. Vijf lagen twee componenten polyester lak aangebracht. Tussentijd nat geschuurd met korrel 600, en telkens 24 uur wachttijd tussen de lagen. Dan is de lak hard genoeg om licht te schuren en nog zacht genoeg om optimaal te hechten. Na de vijfde laag een week laten drogen en volledig laten uitharden. Nog één keer nat geschuurd met korrel 3000. Daarna met de handpad en polijstpasta de maximale spiegeling erin gepolijst. Assemblage De laatste klussen: Het samenvoegen van het schilderij, de buitenlijst en de zilveren ornamenten. Alles geplakt met Powerbond. Bevestigen van een staalkabeltje, afstandhouders en een tilt reducer. Klaar!

Achterstallig werk Dit olieverf project is één van de opdrachten vorig jaar die ik nog steeds niet had afgemaakt. De voorgeschreven techniek was olieverf in lagen. Voormalig klasgenoot Linda had mij eerder wat van haar werken in olieverf laten zien. Ondanks mijn mislukte pogingen in olieverf stimuleerde het zien van haar werk me zodanig dat ik toch weer in de herkansing ga. Niet nat in nat, dat is voor mij echt een brug te ver, maar laagjes met droogtijd ertussen, dat wil ik graag nog een keer proberen. Ik had destijds wel een ontwerp in stift en pastelkrijt gemaakt, maar verder dan een paar heel magere laagjes Cobra verf op een canvasje van 30x40 is het resultaat van les 42 nooit gekomen. Tot nu, maar ik vond het schilderen op die kleine afmeting wel heel erg lastig… veel te priegelig en ik vind het gewoon niet fijn werken. Doorgaan met dit werk trekt me niet aan. Dus heb ik het kleine canvasje aan de kant gegooid, en ben opnieuw begonnen op een ACP-plaat van 80x65. Zo heb ik tenminste een beetje ruimte. Benieuwd naar hoe het effect van de magnolia’s gaat zijn op een oppervlakte die ruim vier keer zo groot is.Gekozen voor composiet, omdat dat mij voor de examen werkstukken ook goed is bevallen. De plaat geschuurd en in een paar lagen gesso gezet, laatste laag met een foamroller. Ondertussen de eerste paar lagen opgezet van ‘De wandelaar op het dressoir’. Hierbij is mijn idee om op de vettere lagen te gaan experimenteren met cold wax medium. Nieuwsgierig naar hoe dat werkt en uitpakt. Wordt vervolgd! Met dank aan fotograaf Steven Dijkshoorn voor de briljante en inspirerende foto “Stilleven met een vaas en bloemen op oude tafel”. De vaas en het dressoir inmiddels in meer detail geschilderd. De afgelopen sessies bezig geweest met meer details in de achtergrond. Er ontstaat al behoorlijk diepte. Daarnaast meer details van de frontale bloem geschilderd. De details van de wandelaar ingeschilderd, en de schaduw op de vaas wat verder verduisterd.Fijn werk! . De rest van de magnolia's gedetailleerd, en het hondje van een donkere vlek omgeschilderd naar een enthousiaste teckel. Nu de verschillende lagen met steeds meer detail staan wil ik de kleurdiepte gaan versterken met verschillende glacissen. Ik voor de lichte kleurgebieden gebruik gemaakt van transparante Cobra schildersmedium en voor meer donkerde delen het medium gebruikt om de volgende kleuren sterk te verdunnen. Payne's grijs Permanent donkergroen Gebrande omber Van Dijck Bruin Tot slot een lijst gemaakt, afgewerkt met een blanke wax. Omdat ik de glans van de olieverf en het glacis nu wel erg sterk vind, wil ik op het werk -na volledige droging- een matte vernis aanbrengen. Ik denk dat dat beter bij de sfeer van het werk past. Omdat volledige droging van een olieverfwerk ongeveer een jaar duurt heb ik het werk met klittenband in de lijst bevestigd, zodat ik het er volgend jaar makkelijk uit kan halen voor het vernissen. Wat heb ik geleerd en ontdekt? Gesso op een composietplaat vraagt zorgvuldiger schuren dan ik voor dit werk nu heb gedaan. Ik heb best mager geschilderd, en zowel het kwaststreken in de eerste lagen gesso als de poging om het met een foamroller glad te strijken laten een te zichtbare textuur achter in het schilderwerk. Zeker aan de onderkant van het paneel zijn de kwast strepen behoorlijk zichtbaar.

Opdracht les 42 Maak een schets/opzetje voor een olieverfschilderij van 30x40 cm (of iets groter) met als onderwerp: Een eigen droombeel d Een voorstelling naar keuze met een onmogelijkheid erin verwerkt. Als inspiratie kun je naar schilderijen van René Magritte kijken.   Ideeën Ik weet vrijwel nooit wat ik gedroomd heb, dus een schilderij van een eigen droombeeld maken is eigenlijk een leeg canvas. Het wordt dus een voorstelling met een onmogelijkheid. Eerst gaan bedenken wat voor mogelijke onmogelijkheden er zoal zijn. Als ik naar de voorbeelden van Margritte kijk dan is het vaak een discrepantie tussen een individu en een attribuut of object, of een individu en zijn -of haar- omgeving. De discrepantie kan betrekking hebben op dimensies en/of (mis-)plaatsing. Margritte speelt ook met tijd (dag en nacht). Maar er zijn natuurlijk veel meer mogelijkheden. De serie bouwwerken van M.C. Escher laten briljant zien hoe je mathematische onmogelijkheden in een werk kan stoppen. Ik ga niet verder met deze laatste categorie, omdat ik het idee heb dat een olieverfschilderij en meetkundige onmogelijkheden niet zo goed bij elkaar passen. Verder is -volgens Bastiaans’ feedback in les 19- een meetkundige benadering en het gebruik van een liniaal een recept voor gegarandeerd dodelijk saaie werken. Ik kom tot de volgende ideeën Een stilleven met weg-werkzaamheden. Een fruitschaal of bloemen met daarbij rood-witte wegafzettingen, bergen stopzand en klinkers, en een graafmachine. In plaats van het melkmeisje van Vermeer het Lattemeisje. De outfit van het originele melkmeisje, maar dan als Barista in een moderne coffeeshop vol met koffiemachines van chroom. Veel weerspiegelingen, en in plaats van de aardewerken kan een rvs-melkkannetje boven een Flat-white. Eén blik op Google leerde me dat dit inderdaad een goed idee is, en daarom al heel fraai is gedaan. Ik bedacht me ook dat het eigenlijk helemaal niet zo onmogelijk is. Een verkleedkist doet wonderen, zoals Monique en ik bij Museumfoto-Amsterdam.     Ik wil graag iets gaan maken met een onmogelijkheid tussen een individu en zijn omgeving of een attribuut. Voor het individu heb ik een beeld dat het midden houdt tussen een oude eenzame wandelaar en van Helsing, de tegenhanger van Dracula. De eerste schets is een dressoir met daarop een pot magnolia’s; de wandelaar loopt op het dressoir de verte op de muur in. De tweede schets is hetzelfde individu, maar nu wandelend in de richting van de Brooklyn bridge. Het woonblok aan de rechterkant is vervangen door een fles Paddy’s Irish whiskey. Het idee voor de achtergrond is ontstaan uit de filmposter van “Once upon a time in America”.   Aanpak Op twee A2 tekenvellen kaders afgemeten van 30x40cm. Met potlood ruwweg posities en afmetingen bepaald. Met fineliner en zwarte stift meer details ingeschetst. Met pan pastel wat kleur gaan aanbrengen. Meer detail en nuances in de kleur aangebracht met pastelkrijt en pastelpotloden en veel wrijven met keukenpapier.   Feedback Goed idee, mooie schets, en fraaie kleuren.

Idee Recent naar een demonstratie van ecoline bij Groothuizen geweest. Werd door Simone weer vakkundig uitgelegd. Ecoline is gebaseerd op kleurstof, niet op pigment. Je hoeft dan ook niet te roeren of te schudden, direct klaar voor gebruik en glashelder. Grote nadeel van kleurstof is dat het niet kleurvast is. Zeker onder invloed van zonlicht verdwijnt de kleur relatief snel bijna helemaal. Een van de leuke dingen die werd gedemonstreerd is gebruik maken van zeepbellen voor het creëren van mooie willekeurige cel-achtige motieven. Dat is mogelijk omdat ecoline net zo zwaar is als water, en dus over de zeepbellen heenstroomt in plaats van ze te laten ploppen. Met die techniek wilde ik graag eens wat gaan experimenteren. Aanpak Het idee is om iets in zwart wit te gaan doen, dus drie potjes ecoline gekocht, zwart, warm grijs en licht warmgrijs. Begonnen met papier verzadigen in een bak water, en opspannen met watertape. Nachtje laten liggen om strak te trekken. Recept voor het allerbeste belleblaas-zeepsop opgezocht. Dat blijkt 200ml warm gedestilleerd water, voorzichtig mengen met 100ml groene dreft en een theelepel suiker. Ook een nachtje laten staan. De volgende dag vol goede moed aan de slag... Bellen blazen met een rietje Pipetje in de ecoline flesjes gebruikt om bovenop de bellen te druppelen. Ik gebruik veel te veel ecoline, wat ook nog veel (te) zwart is. Ook veel te veel zeepsop, het hele vel is nat… de ecoline vermengd zich op het papier met het zeepsopwater en vormt wel degelijk patronen, maar niet de cellen waar ik op had gehoopt. Het zijn grote vlekken in verschillende tinten grijs, als een dreigende lucht…  dat brengt me wel gelijk op het volgende idee: Storm aan Zee… windkracht 11 Met witte acrylinkt schuimkoppen gekwasterd, en verder verspreid door met een rietje in de natte inkt te blazen… die rietjes had ik toch bij de hand… Spatten met twee kwasten zorgt voor een mooie druppelnevel. Omdat ik net de zomaar ansichtkaart had gemaakt stond de spuitbus met neonroze nog onder handbereik. Als ik 'Storm aan Zee' combineer met neonroze is de uitkomst: Windsurfen! Uit friskfilm vier maskers gesneden zodat ik de windsurfer met spuitbussen kan toevoegen; één voor roze, één voor signaalwit, één voor natuurwit en natuurlijk één voor zwart. Kleinere details ingevuld met acrylstift. Ik had -ergens op een lijstje met plannen het idee staan om eens een werkje te maken waar ik meer lagen schilderwerk en meer lagen epoxy in één werk wil combineren. Dit lijkt daar een prima gelegenheid voor... Het aquarelpapier losgemaakt van de plank en bevestigd op een foamboard zodat het stevig genoeg is om epoxy op te kunnen gieten. Epoxy gemixt met blauwe alcoholinkt, en waar ik 6 gram UV blocker doorheen heb gemengd. Misschien dat dat de kleur van de ecoline een beetje beschermd? De tijd zal het leren... In de nog natte epoxy witte alcoholinkt gedruppeld, het geeft een subtiel effect, maar wel minder dan ik had gedacht. Na vijf dagen uitharden het oppervlak geschuurd met korrel 120 om een volgende laag acrylverf aan te kunnen brengen - het oppervlak van epoxy is natuurlijk superglad - dus dit maakt het schilderen een stukje makkelijker. Ook voor de hechting van een volgende laag epoxy is het aan te raden om te schuren. Sommige delen van het lijf van de surfer, het board en de voorkant van het zeil op de epoxy overgeschilderd, andere delen niet, en dat levert een bijzondere dieptewerking op! Het rechteronderbeen bijvoorbeeld is alleen geschilderd op de onderste laag, evenals het grootste deel van het zeil. Deze delen liggen dus niet alleen fysiek dieper, maar zijn ook donkerder van kleur omdat ze onder het laagje blauwe epoxy zitten. Daarna met signaalwitte acrylinkt van Molotow, een pipet, een natuurspons, een schuimkwast en een rietje helderwitte schuimkoppen over de lichtblauwe schuimkoppen aangebracht. Het beeld was compleet nadat ik opnieuw met twee kwasten er een wolk van druppels overheen gespat had. Het foamboard-paneel met montagekit vastgeplakt op een stuk grijs werkkarton, het karton is rondom 5 centimeter groter dan het paneeltje Vier latjes beplakt met PE-tape, zodat de epoxy er niet aan gaat hechten. Latjes op het werkkarton gezet, zodat het paneel rondom is ingesloten. Onder de latjes en reepje grijze siliconenkit, om weglekken te voorkomen. De latjes daarna vastgezet met bouten en vleugelmoeren. Wachten tot de siliconen droog zijn, en daarna het paneel waterpas geplaatst. Transparante epoxy gemengd, en er ook deze keer 6 gram UV blocker aan toegevoegd. De massa verdeeld door het paneel alle kanten op te bewegen. Daarna weer neergelegd, en natuurlijk wel weer even gecheckt of het paneel nog waterpas lag. Het paneel afgedekt met een plaat, en er een tent van afdekfolie overheen gelegd om te voorkomen dat er stof in gaat landen nu de epoxy nog niet stofdroog is. Nu is het 24 uur wachten! De gietmal was "waterdicht". Ik heb het werk wel iets te snel afgdekt. Er zijn wat luchtbelletjes ontstaan aan de randen, en er zitten -gek genoeg- hier en daar wat deukjes in het oppervlak. Als ik een kwartiertje had gewacht met afdekken, dan had ik die onvolkomenheden gezien en waarschijnlijk eenvoudig met een gasbrandertje of een paar spuiten "bubbles-away-spray" hebben kunnen oplossen. Ik denk dat met polijsten de meeste probleempjes ook wel zullen verdwijnen. Hoe dan ook, het is tot zover een leuk ding geworden. Nu een weekje wachten tot de epoxy volledig is uitgehard, en dan schuren en polijsten. Misschien is het voor dit werk ook een leuk idee om met verschillende glansgraden te werken, dus niet het hele werk superglad, maar bijvoorbeeld de schuimkop van de golf en de surfer high gloss, en dan een geleidelijke overgang naar steeds matter, in de rechter benedenhoek. De week is inmiddels verstreken, dus heb ik de plaat geschuurd en gepolijst. De hoogglans doet het goed met de woeste waterpartij. De deukjes zijn verdwenen en de luchtbelletjes aan de rand nagenoeg niet meer te zien. Onder een bepaalde hoek zijn er wat spraalvormige krasjes te zien, ik denk dat er iets in mijn polijstpad zat wat me niet is opgevallen. Jammer, maar het is bijna niet te zien. Wat heb ik geleerd en ontdekt. Eigenlijk is dit werk een aaneenschakeling van leerzame experimenten. Zeepsop en ecoline, wat niet is geworden wat ik dacht, omdat ik teveel zeepsop en teveel ecoline heb gebruikt. Schilderen door plasjes inkt blazend met een rietje te verspreiden is een prima methode voor het zetten van organische patronen met acryl inkt. Spatten met twee kwasten, wel vaker gezien, niet eerder gedaan. Hoeveel, hoe dicht opeen en hoe groot ze worden en waar ze terechtkomen is nog best een dingetje. Eerst even uitproberen op naast het werk… Schilderwerk-epoxy-schilderwerk-epoxy is een verrassende techniek, met een leuk effect. Bij deze eerste (voorzichtige) poging moet je wel goed kijken om het effect nog te zien. Dat komt doordat de eerste laag epoxy best dun is, waardoor de tweede laag schilderwerk nogal dicht op de eerste laag zit. Daarnaast heb ik het op een heel beperkt aantal plaatsen toegepast, in de surfer gaat het effect zelfs een beetje verloren, maar in de schuimkop vind ik het effect van diepte en kleurverschil prachtig.

Idee In mijn blog over 6 weken Academisch Atelier had ik het volgende geschreven: ...heb ik ook een aanzet gemaakt tot de tweeluik TATA steel . Bij nadere beschouwing zie ik in het linker paneel een spiegelschip uit de gouden eeuw, en mijn pa ook! Krijg er beelden bij zoals de werken van Willem van de Velde (II). “Omkatten” naar een zeilschip dan maar? Het antwoord is dus een volmondig ja geworden! Aanpak Ik ben begonnen met het zetten van een onderschildering. Met transparant wit (matte medium, flow improver en zinkwit) om delen van het nu wel erg donkere schip uit te lichten. Iets donkerder nuances aangebracht door de glacis te mengen met een beetje warmgrijs. De donkerste plekken door achtereenvolgens gebrande omber en zwart aan de glacis toe te voegen. Dit levert best een aardige onderschildering op. Maar de grid is nu bijna onzichtbaar naar de achtergrond verdwenen… Delen van het grid geschuurd en overgeschilderd in oranje rood en paars. Schuren van delen van het grid. Beurtelings horizontaal en verticaal afplakken en gradients gespoten van oranje naar rood naar paars. Over de onderschildering acryl inkt als kleur aangebracht met kwast, spons en doek. De kleuren die ik heb gebruikt zijn omber, rood, geel, zwart en wit. De inkt waarmee ik heb gewerkt is airbrushinkt van Schmincke, maar het leent zich -door de dunvloeibaarheid en de heldere kleuren- hier prima voor. Met houtskool met “zwierig” streken meer detail in het schip aangebracht. Gefixeerd met Schmincke Fixatief B72 De details zijn nog niet naar mijn zin. Ik wil meer een stijl en sfeer geïnspireerd op Pieter Kuhn. Met oost-indische inkt en een klein penseel veel meer details gaan intekenen. Om de puntjes op de 'i' te zetten met acrylstiften nog meer details getekend . Het schip is nu als geheel wel een goed spiegelschip geworden, maar wel erg donker. De zeilen misschien lichter maken? Zeilen lichter over geschilderd met acryl Het is nog steeds niet wat ik graag wil... het schip blijft een "koud" onderdeel en wordt geen onderdeel van het geheel. Lucht/achtergrond transparant overgeschilderd met blauw grijs paars rood en wit. Met iets meer dekkingskracht de kranen van de hoogovens die nog uitstaken meer onderdeel van de achtergrond gemaakt. Laten drogen Over het geheel over een transparante roodbruine glacis gezet. De eenheid begint te komen! Het is nu geen losse zwart sepia afbeelding op een gekleurde achtergrond meer! Het opengewerkte golfkarton begint een beetje te bezwijken onder zoveel verf en inkt. Op de verzwakte plekken clear tar gel van Golden aangebracht. Het verstevigt, vult en houdt het effect van de rillen zichtbaar. Tijd voor het alweer opfrissen van het grid. Om het grid weer terug te brengen, opnieuw gaan afplakken. Om de delen die ik niet onder het grid wilhebben af te schermen watten als masker gebruikt. Zo blijft de overgang tussen wel en geen grid geleidelijk. Het geheel is nu wel heel donker geworden… geen kleurdiepte meer, de zeilen zijn te donker en teveel in hetzelfde palet als de lucht. De zeilen overgeschilderd met een mengels van zink- en titaniumwit, warmgrijs, mat medium en flow improver. De mate van transparantie is precies goed. Een sjabloon gemaakt om het schip ongemoeid te laten tijdens de volgende stap, spuitbussen om de lucht wat te verlichten, natuurwit, signaalwit en primergrijs. De randen weer met watten gemaskeerd om een beetje fluffy wolkendek te krijgen. Over de nog natte acryl bruinoranje acrylinkt gesponsd en uitgesmeerd om de lucht weer onderdeel uit laten maken van de a chtergrond. Omdat door alle overschilderingen de fijne details van het schip weer zijn verdwenen heb ik het schip nogmaals met acrylstift in detail getekend, nu met veel meer detail dan de vorige keer. Het was heel fijn om weer eens "gewoon" te tekenen in plaats van schilderen. Nu is het schip natuurlijk voor het grid terechtgekomen, en dat wil ik niet. Dus... voor de derde keer het grid gaan aanbrengen. Eerst de horizontale lijnen afgeplakt, en een gradient gespoten van oranje via rood naar paars Toen de horizontale lijnen afgeplakt, en weer eenzelfde gradient gespoten. Tot slot beide richtingen afgeplakt zodat alleen de snijpunten van de horizontale en verticale lijnen nog blootgesteld zijn. Een gradient gespoten van linksboven naar rechtsonder van signaalwit, naar natuurwit, vanillegeel, oranje naar tenslotte rood. Het resultaat is -door al het afplakken- elke keer een verrassing. Bij deze poging zijn de “witten” wat overheersend. Met een oranje en gele acrylstift wat blokjes omgekleurd. Het grid is een beetje te clean nu, dus weer een beetje gehavend door hier en daar te schuren met korrel 120. Om het effect van de verschillende texturen en het reliëf te maximaliseren heb ik tot slot een hoogglans vernis aangebracht, klaar. Wat heb ik geleerd en ontdekt Van tevoren goed over je werk nadenken heeft voordelen. Als duidelijk voorbeeld in dit werk; De werking van het golfkarton in de lucht zou veel sterker zijn geweest als de rillen niet verticaal maar horizontaal zouden lopen. Zo’n toepassing van reliëf en textuur kan je natuurlijk alleen realiseren als je van tevoren hebt bedacht wat je wilt maken, hoe je compositie er uit gaat zien en wat je er voor wilt gebruiken. Door de onduidelijkheid en onzekerheid is het dan ook een lange reis geworden. Dit werk is, in tegenstelling tot mijn normale werkwijze, min of meer ontstaan gedurende het maken. Zo is het halverwege drastisch wisselen van onderwerp iets wat totaal niet bij me past, maar voor een keer was deze aaneenschakeling van improvisaties wel leuk om te doen. Er zitten nogal al wat lagen over elkaar, waarvan vele niet meer zichtbaar zijn, maar blijkbaar was dat nodig om tot dit resultaat te komen. En verder…? Voor de rechterhelft van wat-eerst-een-tweeluik-was is nu mijn idee om het silhouet van Kim en Bart op Kreta in deze setting te plaatsen. Wordt vervolgd.

Hoe gaat het? Het is nog steeds erg wennen. Vooral het ontbreken van opdrachten en de wekelijkse deadlines heeft nogal invloed op me. Ik ben nu met 6 werken tegelijk bezig. Voor sommige dingen is dat noodzakelijk, laag over laag olieverf vraagt natuurlijk droogpauzes, en epoxy moet een week uitharden voordat je het verder kunt bewerken. Maar dat soort excuses gaan zeker niet voor alle werken op. Ik laat sommige dingen gewoon liggen, in de meeste gevallen omdat ik andere dingen leuker vind om te doen.   Als tijd verstrijkt… Het een tijdje laten liggen van werken heeft ook een verrassend effect. Doordat het niet in een week -volgens plan en planning- klaar hoeft te zijn heb ik wel de gelegenheid om langer naar deze werken te kijken, en er daardoor ook soms wat anders tegenaan te gaan kijken. Het zijn met name de werken die buiten mijn comfort zone liggen, zoals de drie werken die ik tot zover heb gemaakt onder de titel “Aanzet tot een landschap”. Deze zijn na verloop van tijd aan het veranderen. Ik word hierbij geholpen door mijn vader , die andere dingen ziet in deze half voltooide werken dan ik. En vaak zijn dat leuke eyeopeners. Zo vertelde hij bij deze versie van dit werk hem nogal overviel en stelde voor om het “Morgenstemming in de Biesbosch" te noemen. Bij het zien van dit werk hoorde hij in gedachten “De pastorale”, het begin 6de symfonie van Beethoven. Ik ben met dat werk verdergegaan luisterend naar de 6de van Beethoven op de achtergrond. Het resultaat is dat ik er nu een stadsgezicht van heb gemaakt -een beetje geïnspireerd op eerder werk- “ Plastic Manhattan ”.   Van TATA tot gouden eeuw In dezelfde reeks -aanzet tot een landschap- heb ik ook een aanzet gemaakt tot de tweeluik TATA steel . Bij nadere beschouwing zie ik in het linker paneel een spiegelschip uit de gouden eeuw, en mijn pa ook! Krijg er beelden.bij zoals de werken van Willem van de Velde (II). “Omkatten” naar een zeilschip dan maar?   Verslaglegging Tot slot merk ik, dat ik minder consciëntieus aan mijn verslagen werk. Het maken van notities doe ik onverminderd veel en vaak, maar de noodzaak om het tot een verslag uit te werken is verminderd, omdat er tijdens de les geen huiswerk bespreking meer plaatsvindt. Dus… zo nu en dan is een inhaalslag noodzakelijk om een beetje bij te blijven!