ZOEKEN

Idee Al geruime tijd volg ik Gamazda op YouTube. Zij is een zeer getalenteerde pianiste die alle soorten muziek uit een piano kan toveren. Van klassiek tot the Beatles, van Linkin Park tot Motorhead, van Simon and Garfunkel tot Metallica en natuurlijk één van mijn favorieten Pink Floyd. Een enorm talent dus, en fijne muziek om naar te luisteren. Haar echte naam is Aleksandra Kuznetsova, en zij gaf afgelopen november een eenmalig concert in de Westerkerk in Amsterdam. Het was een fenomenaal concert, en live is haar talent nog indrukwekkender dan online. Naast het virtuoze spel straalt ze tijdens het spelen heel veel energie en vooral plezier in wat ze doet uit. Het inspireerde mij tot het maken van haar portret. Natuurlijk ook omdat portretten maken gewoon ontzettend leuk is! Aanpak Aluminium composiet plaat van 65 x 50 cm geschuurd en vier lagen Liquitex witte gesso aangebracht. Daarna de gesso geschuurd. De volgende keer de gesso iets meer verdunnen, want ondanks het schuren zitten er toch kwaststrepen in mijn grondlaag! Op zoek gegaan naar een mooie foto, ik wilde graag het beeld van haar focus en plezier tijdens het spelen. Daarna op zoek naar de juiste kleuren. Ik wil deze keer de techniek wat verder verfijnen en wil dus kleiner gaan stippelen dan ik in mijn voorgaande pointillisme werken heb gedaan. Ik wil wel weer met 5 basiskleuren werken, maar op de overgangen met wat extra kleuren gaan stippelen. Als basispalet heb ik uit de Molotow One-4-all collectie zijn de volgende kleuren gekozen. 233 Paarsviolet als donkerste kleur, deze keer geen zwart gebruikt. 013 Verkeersrood 240 Heloranje 009 Sahara geel 229 Natuurwit Voor de nuancering op de overgangen komen daar de volgende kleuren bij. 086 Burgundy 010 Lobster 115 Vanilla Volgens mijn gebruikelijke aanpak eerst met de navulinkt het portret als een vlakkenplaat geschilderd. Hier blijkt dat de paarsviolete inkt op de witte ondergrond niet zo mooi dekt als de meeste andere kleuren. Na drie keer overschilderen heeft het uiteindelijk dezelfde kleur als de stift. Mijn keuze om kleiner te stippelen heeft vanzelfsprekend nogal wat invloed op de uren werk die ermee gemoeid gaan. Ik houd eigenlijk nooit uren bij, maar mijn inschatting is dat -ondanks de relatief grote ongestippelde vlakken in het eindresultaat- het minstens twee keer zoveel uren zijn geweest vergeleken met eerdere stippelwerken. Het resultaat maakt dat helemaal goed! Voor de afwerking heb ik deze keer geexperimenteerd met verschillende lagen clearcoats. Ik ben begonnen met een matte coating, dit egalisseert de inkt en camoufleert de doorgeschoten plekjes. Na droging heb ik daar een gloss coating overheen gezet om de kleuren te verdiepen, en tot slot weer een matte clearcoat wat voor een mooie egale afwerking zorgt. Als lijst gekozen voor een M400 baklijst die ik aan de binnenzijde heb verbreed en afgewerkt met veel lagen klassiek rode uretaanlak. De lijst tot slot gepolijst en... klaar!

Idee Bij mijn inschrijving voor de 100-vazen expositie van Crejat kreeg ik een enthousiast mailtje van Inez terug waar, onder andere, in stond “Hoe meer hoe beter”. Dus voel ik me bijna wel verplicht om in ieder geval meer dan één werk voor de expositie te maken. Dus naast ‘ de wandelaar op het dressoir ’ waar ik nog mee bezig ben, een ontwerpje gemaakt voor een bos rozen. Niet dat ik een dergelijk ontwerp nou zo adembenemend, intrigerend of spannend vind -het zou niet misstaan op een placemat of beschuitbus- maar misschien dat een dergelijk decoratief plaatje het op de vazen-expo goed doet…? Het was leuk om weer te experimenteren, ik wilde vooral kijken wat het effect zou zijn als ik een aantal verschillende technieken in één werk zou combineren. Aerosol acryl, gewone acrylverf, pan pastel en pastelpotlood.   Aanpak Eerst een vel aquarel papier (Canson Montval 300grams) voorzien van een afplakrand, daarna met spuitbussen een gradient gezet, in donker kiezelgrijs gecombineerd met een crème primer. Nachtje laten drogenen de volgende dag het papier 10 minuten ondergedompeld en opgespannen met watertape op een hechthout plank. Grove opzet van het schilderwerk met acrylverf gedaan Meer detail met een kleiner penseel aangebracht Begonnen met fijnste details aanbrengen met pastelpotlood. Met Pan pastel de kleurnuances versterkt. Aangebracht met Sofft tools en wattenstaafjes. Het aanbrengen van de details is veel werk. Omdat de dinsdagochtend alweer was aangebroken heb ik het werk meegenomen naar het academisch atelier. Samen met Bastiaan het werk bekeken, en hij gaf het advies om niet het hele werk met hetzelfde detailniveau te verscherpen, maar om het idee van scherptediepte (en onscherpte) naar eigen inzichten op verschillende plaatsen te variëren. Met dat advies aan de slag gegaan, en delen verscherpt en delen met rust gelaten. Het geeft het werk veel meer diepte! Om de pastellagen te beschermen veel lagen Schmincke fixatief B72 aangebracht. Om het idee van een “romantisch” schilderij te versterken 2 (dikke) lagen Talens zijdeglans acryl vernis aangebracht.   Afwerking Omdat het voor de expositie is ook een ideetje uitgewerkt voor een passe-partout en een lijst. Een dubbel passe-partout lijkt me leuk om te maken, het kleinste raam van wit passe-partout papier, het grotere raam van crème/grijs passe-partout karton. Nogal wat meet- en snijwerk… als versteviging 3mm werkkarton als basis gebruikt. Ik wil het passe-partout laten zweven in een baklijst, dus een buitenlijst gemaakt van M400 profiel. Licht eiken lijkt me een passende kleur voor dit soort werk, en combineert goed met het crème van het passe-partout. Het hout daarom behandeld met een licht eiken wax. Om het werk te laten zweven een binnenlijst gemaakt van latten van 70x9mm, met één versterkingsrib in het midden. Daarop 5mm foamboard geplakt, en de zijkant afgewerkt met zwarte Ecotape. Binnenlijst in de buitenlijst geplakt en geschroefd. Werk op de binnenlijst geplakt, en dat ging niet soepel…  eerst scheef, en toen bleek de lijm erg goed te plakken, losgetrokken en veel schade aan karton en foamboard. Nog een keer geplakt, en onder druk gezet. Hopen dat er geen blijvende zichtbare schade is. Dat valt gelukkig mee. In één hoek is het (onderliggende) werkkarton nogal beschadigd/gespleten. Ik kan er gelukkig met een klein tubetje superlijm bij en na een uurtje klemmen is er van de calamiteit niets meer te zien.   Het lijkt me zo een "commercieel verantwoord" werkje…. Zou het zelf niet 123 ophangen. Misschien een leuk test om deze tijdens de expo van een prijskaartje te voorzien?   Wat heb ik ontdekt en geleerd? De capaciteit van dit aquarelpapier voor opname van vocht is ongelooflijk. Op de plaatsen waar weinig of geen acryl zit (de achtergrond) heb ik geprobeerd om het papier fixatief te verzadigen zodat ik de vernis gelijkmatig over het hele werk zou kunnen aanbrengen.  6 lagen fixatief en twee dikke lagen vernis ten spijt, het papier blijft het “onverstoorbaar” opzuigen. Het effect ervan is eigenlijk best goed, onder een bepaalde lichtval zie je dat de met acryl beschilderde delen daadwerkelijk de zijdeglans hebben, terwijl de lichtere delen van de achtergrond mat zijn gebleven.

Idee Het leek me leuk om weer eens wat met acrylgieten te gaan doen. Bij het maken van Pouring water had ik vooraf online, naast de blowouts die ik in dat werk heb gebruikt, nog heel veel andere technieken gezien. Ik besloot om deze keer het gieten vanuit een beker te doen, met siliconenolie als additief. De olie zorgt voor het ontstaan van prachtige cellen. Dit gietmedium-experiment leverde prachtige vormen en patronen op, maar ik had de verf niet ver genoeg verdund. Het was nog te dik, dus te weinig gietmedium en water toegevoegd. Toen ik het over het multiplex paneel aan het verspreiden was bleek de stroperigheid zodanig dat ik de kanten van het paneel nooit zou bereiken. De verf er weer afgestreken met een plastic plamuurmes. Herkansing Het paneel geschuurd en overnieuw… Ook een aangepast plan nu, ik wil weer een vaas maken zodat ik nog een werkje heb voor de open dag en expositie in januari. Ik heb, alweer lang geleden, van mijn vader een Makkummer aardewerk vaas uit de Tichelaar fabriek gehad. Prachtig ambachtelijk vakmanschap. Het leek me dus een fijn plan om die vaas model te laten staan. Daarnaast wil ik natuurlijk nog steeds met gietwerk en siliconenolie aan de slag. Achtergrond Ik wil een gegoten achtergrond maken, waarbij een deel van de achtergrond cellen heeft in de kleuren van de vaas, en een deel vooral cellen in blauwe tinten. Dat moet dus wel een gieting met twee bekers worden, maar ik heb maar twee handen. Hoe draai ik een paneel met twee bekers om? Na een tijdje nadenken en puzzelen heb ik van karton een bekerhouder gemaakt, die ik -zodra de bekers met verf gevuld zijn- met ratelklemmen aan het paneel kan vastzetten en ik dus twee bekers tegelijk kan omdraaien. In de toekomst kan deze methode natuurlijk ook werken met (veel!) meer dan twee bekers. Voor het vullen van de twee bekers in deze gieting de volgende kleuren gebruikt: Titanium wit Cadmium donkergeel Ultramarijn gemengd met cadmium lichtgeel Karmijnrood met gebrande sienna Ultramarijn Pruisisch blauw Turkoois groen De verfkleuren gemengd met giet medium, water en een paar druppeltjes siliconenolie. Omdraaien ging prima! De bekerhouder werkte zoals bedacht, twee bekers zonder morsen op de kop op de juiste plek op het paneel. Uit laten lopen, en het paneel zo gemanoeuvreerd dat overal verf zit. Opnieuw is de verf wat dik, maar het lukt me nu wel om de verf over het hele paneel te verspreiden. Omdat de laag nogal dik is, en ik bij de eerdere acrylgietervaring een beetje te ongeduldig was deze keer besloten om het werk een week te laten rusten voordat ik er mee verder ga. De vaas Nu het werk aan de achtergrond klaar is kan ik met het voorplan aan de slag. Ik heb nog lang getwijfefeld over de compositie. Wordt het landscape of portrait...? Voeg ik de vaas volledig en gecentreerd toe...? Of toch een uitsnede...? Ik kom in ieder geval uit op een vaas in 3d, zodanig dat alles binnen het silhouet van de vaas een bolling op het paneel wordt. Het combineren van 3d elementen en een schilderij had ik al geruime tijd op mijn "moet-ik-eens-een-keer-proberen" lijstje staan. Eerst een plan bedacht om een 3d printwerk te maken, maar uiteindelijk toch gekozen voor aan de lucht drogende klei. Kleien Het silhouet van de vaas op een vel papier gezet, zodat ik weet welke vorm ik moet gaan kleien. Sjabloon op het paneel bevestigd met tape, en daarna ingepakt in vershoudfolie zodat ik probleemloos kan knoeien en smeren. Onderlagen van karton gesneden, om alvast een beetje vorm aan de vaas te geven, deze kartonnen aan elkaar gelijmd met houtlijm, en voorzien van een laag filler zodat de klei er goed aan hecht. Een snijdraad gemaakt van een stukje staalkabel, twee klembusjes en twee stukjes krimpkous, en van wat afvalhout een snijmal, zodat ik plakken van het pak klei kan afsnijden. Dat werkt perfect, prima plakken van ongeveer een centimeter dik. Met een kunststof staaf waar nodig verder uitgerold. Eerst de buik van de vaas in lagen opgebouwd, daarna de dop en tenslotte de rand van de dop. De klei werkt fijn, eerst “droog” verwerkt, voor de laatste afwerking natte boetseermessen gebruikt. Zoals gebruikelijk had ik nadat ik klaar ben de boel opgeruimd, alles schoongemaakt en op zijn plek teruggelegd. Daarna heb ik nog een tijdje zitten kijken naar wat ik nou eigenlijk in elkaar gekleid heb. Bummer... niet tevreden, de buik van de vaas is te plat… alles weer tevoorschijn gehaald en de buik gaan aanhelen, meer klei, en dus meer ronding in het midden van de vaas. Een stuk beter zo! Daarna? Natuurlijk nóg een keer schoonmaken en opruimen… Onhandige keuzes Het werken met karton als basis onder de klei blijkt geen gelukkige keus… of het karton is uitgezet door het vocht uit de klei, of de klei is -ondanks de belofte op de verpakking, toch een beetje gekrompen, maar er loopt een grote scheur precies waar de rand van karton zit. De scheur weggewerkt met modelleerpasta, en omdat ik toch bezig was ook de rest wat gladder afgesmeerd. De rand van de dop ook wat beter gemodelleerd. Er is nog wel wat schuurwerk te doen, maar eerst dit maar even goed laten drogen. De volgende dag blijkt modelleerpasta niet te hechten op klei... ik kan het “rubberlaagje” er moeiteloos vanaf pakken… Waar nog wat restanten zitten met een schuurpapiertje aangepakt. Dat liep niet goed af… de bovenkant van de vaas, en ook de dop, met name de knop op de dop, zijn heel fragiel, en braken dus alledrie af. Ook aan de linkerkant van de buik van de vaas is (opnieuw) een grote scheur ontstaan. Dat deel er dus ook maar vanaf gebroken, evenals een heel breekbaar stukje, net onder de dop aan de rechterkant. Met Bison-Tix de losse delen weer aan elkaar gelijmd. De breukranden met lakplamuur afgesmeerd, en goed laten drogen. Weer (licht) geschuurd. Nu maar hopen dat het allemaal heel blijft… Een laag filler over de vaas gespoten. Vervolgens een natuurwitte laag opgezet, en over die nog natte laag een laag signaalwit gespoten. Motieven schilderen. In mijn jeugd heb ik een bezoek gebracht aan de Makkummer aardewerk fabriek van Tichelaar. Heb daar gezien hoe de schilders de vazen met vaste hand beschilderden. Elke penseelstreek was bijna nonchalant raak, de penseelstreken maken deel uit van de afbeelding, ze volgen bijvoorbeeld de lijnen van bloemblaadjes. De verf die ze gebruikten was in mijn herinnering vrij dunvloeibaar. Om dat effect zo goed mogelijk na te bootsen heb ik de acryl met gietmedium en water verdund. Het resultaat is zeker niet zo mooi als de penseelstreken op de echte vaas, het is duidelijk een poging tot nabootsen, waardoor de chique nonchalance ontbreekt. Desalniettemin ben ik er blij mee. Hij lijkt op het origineel, een raakt daarbij aan mooie herinneringen. Omdat het schilderwerk normaal op poreus aardewerk (biscuit) gebeurt heeft de decoratie onder -en ondanks- het glazuur een bepaalde kleurmatheid. Om dat te imiteren heb ik wat onverdund zinkwit over de vaas gesmeerd. Na droging een glacis medium gemengd met wat lichte tinten oker en rood en het mengsel dik opgebracht, ik hoop dat het een beetje glazuur effect gaat geven. Er ontstaat een mooieglans maar voor het mooie nog niet genoeg. De vaas in een gloss vernis gezet om het idee van geglazuurd keramiek te versterken. Samenvoegen Ik ga de vaas nu op het paneel gaan lijmen. Omdat het natuurlijk beide geen spiegelgladde oppervlakken zijn lijkt het me een goed idee om een twee componenten epoxylijm te gebruiken. Dat lijmt en vult oneffenheden, levert een hele sterke verbinding en moet eenzijdig aangebracht worden. Omdat de vaas -zeker aan de randen- nog steeds wat fragiel is komt dat goed uit. Ik kan de lijm alleen op het paneel aanbrengen en daarmee is de kans op beschadiging van de vaas veel kleiner. Dat levert gelijk het volgende vraagstuk op, het paneel is (en voelt) nog heel vettig van de siliconen olie, en vettigheid en lijm gaan niet samen. Paneel meermalen grondig gereinigd met Isopropanol, totdat de vettigheid is verdwenen. Om de kwetsbare rand van de vaas te beschermen heb ik een baklijst gemaakt van M400 profielen. Na droging het paneel in de lijst geschroefd en de knoop doorgehakt… het wordt portrait oriëntatie. Met twee componenten epoxylijm de vaas op het paneel geplakt. Door de ongelijke gewichtsverdeling een tijdje gepuzzeld over een ophangsysteem. Een zorgvuldig geplaatst lusje in de staalkabel bracht uitkomst. Na het werk een tijdje te hebben bekeken, kom ik tot de slotsom dat het enige verband tussen de achtergrond en de vaas de epoxylijm is. Het zijn twee losse componenten die niet de samenhang hebben die ik me had voorgesteld bij dezelfde paletten. Om er alsnog één geheel van te maken ben ik verder gegaan met verf en gietmedium, maar nu over het geheel. Daarna met spons en doek wat meer van de achtergrond teruggebracht. Wat heb ik geleerd en ontdekt? Ik heb nu een uitsnede van de vaas boven de kaders van het gietwerk op de achtergrond gedaan. Was leuk/fraai/spannend geweest om de vaas door te laten lopen buiten de kaders van het paneel.

Idee Monique vertelde me dat er zoiets bestaat als workshops dikke dames schilderen. Ik geloofde haar eerst niet, zoiets kan toch anno nu niet bestaan? Waar vroeger Rubens prachtige schilderijen maakte ter meerdere eer en glorie van welgevormde lijven, is het nu blijkbaar acceptabel om als commercieel "gezellig" tijdverdrijf er op kinderachtige wijze de spot mee te drijven. Wat ik hierin problematisch vind, is niet het afbeelden van volumineuze lichamen op zichzelf, maar de context waarin dit gebeurt: ironisch, stigmatiserend, altijd met wijn en taart, en altijd expliciet gepresenteerd als “gezellig”. Alles wat tijdens deze workshops wordt gemaakt zijn karikaturen, een bevestiging van vooroordelen met een zuiver commercieel doel. Er bestaat toch ook niet zoiets als workshops magere heren boetseren? Het leek me een goed idee om een werk te maken wat bedoelt is als protest tegen deze vorm van denigrerende stereotypering. Mijn keuze is om expliciet afstand te nemen van de kinderachtige stijl en het “gezellige” stereotype. Daarom probeer ik realistische technische perfectie te benaderen, en combineer dit met een beeld dat geen uitnodiging is tot meewarigheid of spot; een dominante, boze vrouw met overdreven rondingen. Een toonbeeld van zelfverzekerdheid, macht en aanwezigheid. In mijn plan zijn de gitzwarte lijst en bladzilveren afwerking integraal onderdeel van die betekenis. Mijn docent wees -in het kader van mijn plan- op het oeuvre van Fernando Botero. Botero’s werk toont hoe volume kan functioneren als vormtaal, los van spot of stereotype. Hij beperkt zich dan ook niet tot dames, maar speelt ook met volumes van andere voor- en onderwerpen zoals fruit, religieuze figuren en politici. Een ander advies was om ook het werk 'Countering de male gaze' van Jenny Saville eens te bekijken. Indrukwekkend! Aanpak Het uiteindelijke werk bestaat uit drie onderdelen die ik helemaal aan het einde assembleer. het schilderij, acrylinkt op acrylpapier, afgewerkt met een heldere laag epoxy Het ornamentenkader van de lijst in gepatineerd zilver De buitenrand van de lijst uitgevoerd in hoogglans zwarte polyesterlak. Ik heb afwisselend aan de verschillende onderdelen gewerkt. Als ik de beschrijving chronologisch zou doen, zou dat de leesbaarheid niet ten goede komen, dus in de onderstaande paragrafen heb ik, voor elk van de drie onderdelen een aparte beschrijving gemaakt. Schilderij Als onderwerp voor dit werk heb ik een voorbeeld genomen van een AI-artist die zijn werk publiceert op Deviantart.com . Hij heeft zich gespecialiseerd in voluptueuze dames, dus keuze genoeg... Op 360grams Hahnemuhle acrylpapier de globale kleurvlakken geschilderd in acrylinkt. Voor dit werk gebruik ik Molotow One4All inkt, dat is eigenlijk bedoelt als navulling voor stiften maar laat zich op acrylpapier prima kwasten. Gestart met de achtergrond, overgangen gestippeld van zwart, via paars naar blauw. Eerste fout: terwijl ik in de onderschildering ivoorzwart heb gebruikt ben ik gaan stippelen met metallic zwart, na droging lijkt dat grijs... lelijk dus. Ik wilde het probleem te snel oplossen, en ben dus gaan overschilderen op nog niet volledig gedroogde metallic inkt; gevolg was een grote zwartgrijze smeervlek. Besloten om de overgang van zwart naar paars volledig opnieuw te schilderen. De volgende blunder was het gebruik van een verkeerde blauwtint bij het stippen van de overgang van paars naar blauw; kleurafwijking werd pas zichtbaar na droging. De overgang van paars naar blauw ook met de kwast overgeschilderd, al het stippelwerk is daarmee verloren gegaan. Opnieuw gestart met het stippen van de achtergrond, nu met ivoorzwart en de juiste blauwtint, licht over donker (paars over zwart, blauw over paars, mint over blauw, wit over mint). Tweede fase van de opbouw: donker over licht (mint over wit, blauw over mint, paars over blauw, zwart over paars). Overgang naar kleinere nibs (tot 1,5 mm en vervolgens tech-nibs) voor verfijning van details. De afwerking: Het schilderwerk op 3mm werkkarton geplakt. Het karton rondom 5 centimeter groter gehouden dan de beoogde afmeting van 65x50cm. Deze rand ga ik later gebruiken om de mal voor het gieten van de epoxy op te bevestigen. Omdat ik bij een eerdere ervaring met epoxy op karton en papier heb ervaren dat de randen kunnen loslaten en het papier zelfs deels leek te verteren heb ik de rand tussen het karton en het papier met secondenlijm gevuld. Dit voorkomt dat de rand nog loskomt en verhard en sealt de rand van het papier. Met tussenpozen vier keer een matte clearcoat aangebracht om de glansgraad te egaliseren en het werk enigszins te beschermen tegen de epoxy. Een gietmal van 65x50cm gemaakt met latjes, PE-tape en siliconenkit. Vastgezet op het werkkarton met bouten en vleugelmoeren, en tussen de mal en het karton ook siliconenkit aangebracht, om lekkage te voorkomen. Eerste laag epoxy met een spalter aangebracht om het -toch nog- poreuze papier en karton te sealen. Na ongeveer drie uur had het papier nogal onregelmatig epoxy opgenomen. Het resultaat was een onregelmatig oppervlak met veel kuilen en deuken. Het is evengoed een prima begin voor het afdichten van de poreuze onderlaag. De eerste gieting gedaan, met voldoende epoxy voor een laagdikte van 2,5mm. Na 12 uur gecheckt, de glans is prachtig, maar door de parallelle stolling en adsorptie zijn er op veel plaatsen deukjes ontstaan. Tweede gieting voor nogmaals 2,5mm Nu 24 uur wachten... nog steeds een tweetal deukjes, maar alleen zichtbaar voor degene die weet dat ze er zitten… ik ben blij met het resultaat, het oppervlak is glad, maar ga toch nog een rondje polijsten voor het maximale glans effect. De volgende twee hoofdstukjes gaan over de lijst, ik heb daarvoor eerst een ontwerpje gemaakt dat bestaat uit twee delen, een ornamenten rand en een houten frame waar de ornamenten in passen. Ornamentenkader in gepatineerd zilver Het leek me een goed idee om de ornamenten te maken van kroon- of plafondlijsten van polystyreen. De keuze daarin is enorm, het is licht en laat zich gemakkelijk bewerken. Nogal barokke lijsten uitgezocht en besteld. De lijsten in dubbel verstek op maat gezaagd en met Bison Powerbond aan elkaar geplakt. De keuze voor lijm en verf is bij polystyreen nogal kritisch. Veel gebruikte oplosmiddelen in lijm en verf lossen letterlijk polystyreen op. De verbindingen aan de achterkant versterkt met tape. De buitenrand van het polystyreen is erg kwetsbaar zo. Aan alle buitenzijden een halfrond houten profieltje gelijmd die in de hoeken met een verstek op elkaar aansluiten. Het profieltje heeft een diameter van 1 cm en naast het beschermen van de buitenrand zorgt het ook voor een sierlijkere afwerking dan de scherpe randen van de polystyreen lijst. Om het piepschuim chemisch een beetje te beschermen heb ik er twee lagen polystyreen primer op aangebracht, zodat de volgende bewerkingen het materiaal niet meer kunnen aantasten. De volgende bewerkingen zijn op basis van een instructie op de website verftechnieken.nl Eerst twee lagen schoolbordverf in warm zwart op de uiteindelijk zichtbare zijden van de kroonlijsten gekwasterd. De volgende behandeling was een laag verguldmelk. Hierdoor ontstond er na een half uur een kleverige laag. Bladzilver aangebracht en ingeveegd met een kwast. Een heel lastig klusje, bladzilver is bijzonder breek- en kwetsbaar en doordat je met een kleverige lijst werkt, worden de kwast en je vingers ook kleverig en blijft het zilver overal aan plakken behalve op de plek waar je het hebben wilt…  Op sommige plaatsen dubbel zilver aangebracht wat het idee geeft dat het zilver op deze plaatsen wat sterker oxideert. Het straalt nu als nagelnieuw zilver, en dat is natuurlijk niet hetgeen wat ik graag wil. Eerst een hele dunne laag bruine glaze aangebracht, dat maakt de shine al een heel stuk antieker. Twee dikkere lagen zwarte glaze gespalterd, tussendoor veel gepoetst zodat de oppervlakte zilver glanst en de verdiepingen zwart verontreinigd lijken. Prachtig effect. Blij mee! De glaze twee dagen laten rusten. Schellak gemaakt van alcohol en schellak schilfers. Twee lagen schellak over de ornamenten rand aangebracht, voor een traditionele glans en bescherming van het bladzilver. De houten buitenlijst Voor de vier ribben van de lijst al het zaagwerk gedaan. Alle plakwerk gedaan om de profielvorm te construeren. Op zichtplekken alleen gelijmd en geklemd, op de achterzijde alles gelijmd en geschroefd. Zijkanten nog met de schuurmachine gevlakt, kieren en kiertjes gevuld met lakplamuur en de volgende dag spiegelglad geschuurd. Het resultaat is een viertal profielen, die ik vervolgens in verstek heb gezaagd. Haaks gemonteerd, de hoeken met houtlijm geplakt, geklemd en het verband van het frame versterkt met 8 hoekijzers Het frame driemaal in de primer gezet, tussentijds licht geschuurd om zodoende een optimale basis te zetten voor de pianozwarte lak. Vijf lagen twee componenten polyester lak aangebracht. Tussentijd nat geschuurd met korrel 600, en telkens 24 uur wachttijd tussen de lagen. Dan is de lak hard genoeg om licht te schuren en nog zacht genoeg om optimaal te hechten. Na de vijfde laag een week laten drogen en volledig laten uitharden. Nog één keer nat geschuurd met korrel 3000. Daarna met de handpad en polijstpasta de maximale spiegeling erin gepolijst. Assemblage De laatste klussen: Het samenvoegen van het schilderij, de buitenlijst en de zilveren ornamenten. Alles geplakt met Powerbond. Bevestigen van een staalkabeltje, afstandhouders en een tilt reducer. Klaar!

Achterstallig werk Dit olieverf project is één van de opdrachten vorig jaar die ik nog steeds niet had afgemaakt. De voorgeschreven techniek was olieverf in lagen. Voormalig klasgenoot Linda had mij eerder wat van haar werken in olieverf laten zien. Ondanks mijn mislukte pogingen in olieverf stimuleerde het zien van haar werk me zodanig dat ik toch weer in de herkansing ga. Niet nat in nat, dat is voor mij echt een brug te ver, maar laagjes met droogtijd ertussen, dat wil ik graag nog een keer proberen. Ik had destijds wel een ontwerp in stift en pastelkrijt gemaakt, maar verder dan een paar heel magere laagjes Cobra verf op een canvasje van 30x40 is het resultaat van les 42 nooit gekomen. Tot nu, maar ik vond het schilderen op die kleine afmeting wel heel erg lastig… veel te priegelig en ik vind het gewoon niet fijn werken. Doorgaan met dit werk trekt me niet aan. Dus heb ik het kleine canvasje aan de kant gegooid, en ben opnieuw begonnen op een ACP-plaat van 80x65. Zo heb ik tenminste een beetje ruimte. Benieuwd naar hoe het effect van de magnolia’s gaat zijn op een oppervlakte die ruim vier keer zo groot is.Gekozen voor composiet, omdat dat mij voor de examen werkstukken ook goed is bevallen. De plaat geschuurd en in een paar lagen gesso gezet, laatste laag met een foamroller. Ondertussen de eerste paar lagen opgezet van ‘De wandelaar op het dressoir’. Hierbij is mijn idee om op de vettere lagen te gaan experimenteren met cold wax medium. Nieuwsgierig naar hoe dat werkt en uitpakt. Wordt vervolgd! Met dank aan fotograaf Steven Dijkshoorn voor de briljante en inspirerende foto “Stilleven met een vaas en bloemen op oude tafel”. De vaas en het dressoir inmiddels in meer detail geschilderd. De afgelopen sessies bezig geweest met meer details in de achtergrond. Er ontstaat al behoorlijk diepte. Daarnaast meer details van de frontale bloem geschilderd. De details van de wandelaar ingeschilderd, en de schaduw op de vaas wat verder verduisterd.Fijn werk! . De rest van de magnolia's gedetailleerd, en het hondje van een donkere vlek omgeschilderd naar een enthousiaste teckel. Nu de verschillende lagen met steeds meer detail staan wil ik de kleurdiepte gaan versterken met verschillende glacissen. Ik voor de lichte kleurgebieden gebruik gemaakt van transparante Cobra schildersmedium en voor meer donkerde delen het medium gebruikt om de volgende kleuren sterk te verdunnen. Payne's grijs Permanent donkergroen Gebrande omber Van Dijck Bruin Tot slot een lijst gemaakt, afgewerkt met een blanke wax. Omdat ik de glans van de olieverf en het glacis nu wel erg sterk vind, wil ik op het werk -na volledige droging- een matte vernis aanbrengen. Ik denk dat dat beter bij de sfeer van het werk past. Omdat volledige droging van een olieverfwerk ongeveer een jaar duurt heb ik het werk met klittenband in de lijst bevestigd, zodat ik het er volgend jaar makkelijk uit kan halen voor het vernissen. Wat heb ik geleerd en ontdekt? Gesso op een composietplaat vraagt zorgvuldiger schuren dan ik voor dit werk nu heb gedaan. Ik heb best mager geschilderd, en zowel het kwaststreken in de eerste lagen gesso als de poging om het met een foamroller glad te strijken laten een te zichtbare textuur achter in het schilderwerk. Zeker aan de onderkant van het paneel zijn de kwast strepen behoorlijk zichtbaar.

Opdracht les 42 Maak een schets/opzetje voor een olieverfschilderij van 30x40 cm (of iets groter) met als onderwerp: Een eigen droombeel d Een voorstelling naar keuze met een onmogelijkheid erin verwerkt. Als inspiratie kun je naar schilderijen van René Magritte kijken.   Ideeën Ik weet vrijwel nooit wat ik gedroomd heb, dus een schilderij van een eigen droombeeld maken is eigenlijk een leeg canvas. Het wordt dus een voorstelling met een onmogelijkheid. Eerst gaan bedenken wat voor mogelijke onmogelijkheden er zoal zijn. Als ik naar de voorbeelden van Margritte kijk dan is het vaak een discrepantie tussen een individu en een attribuut of object, of een individu en zijn -of haar- omgeving. De discrepantie kan betrekking hebben op dimensies en/of (mis-)plaatsing. Margritte speelt ook met tijd (dag en nacht). Maar er zijn natuurlijk veel meer mogelijkheden. De serie bouwwerken van M.C. Escher laten briljant zien hoe je mathematische onmogelijkheden in een werk kan stoppen. Ik ga niet verder met deze laatste categorie, omdat ik het idee heb dat een olieverfschilderij en meetkundige onmogelijkheden niet zo goed bij elkaar passen. Verder is -volgens Bastiaans’ feedback in les 19- een meetkundige benadering en het gebruik van een liniaal een recept voor gegarandeerd dodelijk saaie werken. Ik kom tot de volgende ideeën Een stilleven met weg-werkzaamheden. Een fruitschaal of bloemen met daarbij rood-witte wegafzettingen, bergen stopzand en klinkers, en een graafmachine. In plaats van het melkmeisje van Vermeer het Lattemeisje. De outfit van het originele melkmeisje, maar dan als Barista in een moderne coffeeshop vol met koffiemachines van chroom. Veel weerspiegelingen, en in plaats van de aardewerken kan een rvs-melkkannetje boven een Flat-white. Eén blik op Google leerde me dat dit inderdaad een goed idee is, en daarom al heel fraai is gedaan. Ik bedacht me ook dat het eigenlijk helemaal niet zo onmogelijk is. Een verkleedkist doet wonderen, zoals Monique en ik bij Museumfoto-Amsterdam.     Ik wil graag iets gaan maken met een onmogelijkheid tussen een individu en zijn omgeving of een attribuut. Voor het individu heb ik een beeld dat het midden houdt tussen een oude eenzame wandelaar en van Helsing, de tegenhanger van Dracula. De eerste schets is een dressoir met daarop een pot magnolia’s; de wandelaar loopt op het dressoir de verte op de muur in. De tweede schets is hetzelfde individu, maar nu wandelend in de richting van de Brooklyn bridge. Het woonblok aan de rechterkant is vervangen door een fles Paddy’s Irish whiskey. Het idee voor de achtergrond is ontstaan uit de filmposter van “Once upon a time in America”.   Aanpak Op twee A2 tekenvellen kaders afgemeten van 30x40cm. Met potlood ruwweg posities en afmetingen bepaald. Met fineliner en zwarte stift meer details ingeschetst. Met pan pastel wat kleur gaan aanbrengen. Meer detail en nuances in de kleur aangebracht met pastelkrijt en pastelpotloden en veel wrijven met keukenpapier.   Feedback Goed idee, mooie schets, en fraaie kleuren.

Van onze goede vriendin Ellen kreeg ik de vraag of ik een werk ter beschikking wilde stellen aan een buurvrouw die een goed doel steunt.  Zoals op haar website staat: "Bij ons draait alles om het beleven en creëren van kunst, speciaal voor mensen die te maken hebben met functionele en mentale achteruitgang en verlies van vitaliteit door een hersenziekte." Idee Ik ben begonnen met me voor te stellen wat ik zelf uit zou kiezen als ik voor zo’n molen vol met kaartjes stond. Ik bedacht me dat als ik iemand zomaar een kaartje wil sturen, dat het dan fijn is als dat er al op staat. Na nog wat verder mijmeren kwam ik uit op een abstracte achtergrond, in wat blauwtinten, met een nonchalante maar neonroze “Zomaar…” eroverheen. Aanpak Voor de achtergrond heb ik twee acrylverf werken gebruikt waar met een Liquitex Freestyle Paddle de kleuren Kobaltblauw, Turkooisgroen, Titaniumwit en licht Ultramarijn tegen- en door elkaar gesmeerd zijn. Voor het zetten van willekeurige vormen en vlekken heb ik met een pedaalemmerzak, een stukje aluminiumfolie en een elastiekje gewerkt. Als je graag wilt weten hoe dat in zijn werk gaat, laat dan hier een berichtje achter! Nadat beide goed droog waren heb ik beide zijden in driehoeken gesneden, elk met een hoek van 10 graden, zoals in de illustratie hieronder. Daarna de driehoeken om-en-om (van het ene en van het andere werk) met boekbinderslijm op een stuk werkkarton verlijmd. Omdat ik er nog een tekst overheen wil zetten het hele werk met een transparante gesso bewerkt. Een goed lettertype gezocht en gevonden: Charlotte Southern. De tekst “Zomaar…” groot geprint en op stevig karton geplakt. De letters gaan uitsnijden tot een stevige sjabloon. De binnenkant van de a’s was nogal fragiel, dus die stukjes heb ik versterkt met cocktailprikkers en superlijm. De sjabloon eerst twee centimeter boven het werk geplaatst en met Molotow signaalwit de eerste laag aangebracht. Door de sjabloon een stukje boven het werk te plaatsen ontstaan er geen scherpe randen maar een een soort witte “glow” die de roze neonletters er straks nog meer uit laat springen. Hier en daar op het werk nog wat signaalwitte nevel aangebracht. Na het drogen de sjabloon op het werk gelegd en met Edding permanent Neonroze de tekst nogmaals gespoten. Klaar, één ansichtkaart van 84 x 50cm... en nu maar hopen dat heel veel mensen "zomaar" een kaartje willen sturen!

Idee Recent naar een demonstratie van ecoline bij Groothuizen geweest. Werd door Simone weer vakkundig uitgelegd. Ecoline is gebaseerd op kleurstof, niet op pigment. Je hoeft dan ook niet te roeren of te schudden, direct klaar voor gebruik en glashelder. Grote nadeel van kleurstof is dat het niet kleurvast is. Zeker onder invloed van zonlicht verdwijnt de kleur relatief snel bijna helemaal. Een van de leuke dingen die werd gedemonstreerd is gebruik maken van zeepbellen voor het creëren van mooie willekeurige cel-achtige motieven. Dat is mogelijk omdat ecoline net zo zwaar is als water, en dus over de zeepbellen heenstroomt in plaats van ze te laten ploppen. Met die techniek wilde ik graag eens wat gaan experimenteren. Aanpak Het idee is om iets in zwart wit te gaan doen, dus drie potjes ecoline gekocht, zwart, warm grijs en licht warmgrijs. Begonnen met papier verzadigen in een bak water, en opspannen met watertape. Nachtje laten liggen om strak te trekken. Recept voor het allerbeste belleblaas-zeepsop opgezocht. Dat blijkt 200ml warm gedestilleerd water, voorzichtig mengen met 100ml groene dreft en een theelepel suiker. Ook een nachtje laten staan. De volgende dag vol goede moed aan de slag... Bellen blazen met een rietje Pipetje in de ecoline flesjes gebruikt om bovenop de bellen te druppelen. Ik gebruik veel te veel ecoline, wat ook nog veel (te) zwart is. Ook veel te veel zeepsop, het hele vel is nat… de ecoline vermengd zich op het papier met het zeepsopwater en vormt wel degelijk patronen, maar niet de cellen waar ik op had gehoopt. Het zijn grote vlekken in verschillende tinten grijs, als een dreigende lucht…  dat brengt me wel gelijk op het volgende idee: Storm aan Zee… windkracht 11 Met witte acrylinkt schuimkoppen gekwasterd, en verder verspreid door met een rietje in de natte inkt te blazen… die rietjes had ik toch bij de hand… Spatten met twee kwasten zorgt voor een mooie druppelnevel. Omdat ik net de zomaar ansichtkaart had gemaakt stond de spuitbus met neonroze nog onder handbereik. Als ik 'Storm aan Zee' combineer met neonroze is de uitkomst: Windsurfen! Uit friskfilm vier maskers gesneden zodat ik de windsurfer met spuitbussen kan toevoegen; één voor roze, één voor signaalwit, één voor natuurwit en natuurlijk één voor zwart. Kleinere details ingevuld met acrylstift. Ik had -ergens op een lijstje met plannen het idee staan om eens een werkje te maken waar ik meer lagen schilderwerk en meer lagen epoxy in één werk wil combineren. Dit lijkt daar een prima gelegenheid voor... Het aquarelpapier losgemaakt van de plank en bevestigd op een foamboard zodat het stevig genoeg is om epoxy op te kunnen gieten. Epoxy gemixt met blauwe alcoholinkt, en waar ik 6 gram UV blocker doorheen heb gemengd. Misschien dat dat de kleur van de ecoline een beetje beschermd? De tijd zal het leren... In de nog natte epoxy witte alcoholinkt gedruppeld, het geeft een subtiel effect, maar wel minder dan ik had gedacht. Na vijf dagen uitharden het oppervlak geschuurd met korrel 120 om een volgende laag acrylverf aan te kunnen brengen - het oppervlak van epoxy is natuurlijk superglad - dus dit maakt het schilderen een stukje makkelijker. Ook voor de hechting van een volgende laag epoxy is het aan te raden om te schuren. Sommige delen van het lijf van de surfer, het board en de voorkant van het zeil op de epoxy overgeschilderd, andere delen niet, en dat levert een bijzondere dieptewerking op! Het rechteronderbeen bijvoorbeeld is alleen geschilderd op de onderste laag, evenals het grootste deel van het zeil. Deze delen liggen dus niet alleen fysiek dieper, maar zijn ook donkerder van kleur omdat ze onder het laagje blauwe epoxy zitten. Daarna met signaalwitte acrylinkt van Molotow, een pipet, een natuurspons, een schuimkwast en een rietje helderwitte schuimkoppen over de lichtblauwe schuimkoppen aangebracht. Het beeld was compleet nadat ik opnieuw met twee kwasten er een wolk van druppels overheen gespat had. Het foamboard-paneel met montagekit vastgeplakt op een stuk grijs werkkarton, het karton is rondom 5 centimeter groter dan het paneeltje Vier latjes beplakt met PE-tape, zodat de epoxy er niet aan gaat hechten. Latjes op het werkkarton gezet, zodat het paneel rondom is ingesloten. Onder de latjes en reepje grijze siliconenkit, om weglekken te voorkomen. De latjes daarna vastgezet met bouten en vleugelmoeren. Wachten tot de siliconen droog zijn, en daarna het paneel waterpas geplaatst. Transparante epoxy gemengd, en er ook deze keer 6 gram UV blocker aan toegevoegd. De massa verdeeld door het paneel alle kanten op te bewegen. Daarna weer neergelegd, en natuurlijk wel weer even gecheckt of het paneel nog waterpas lag. Het paneel afgedekt met een plaat, en er een tent van afdekfolie overheen gelegd om te voorkomen dat er stof in gaat landen nu de epoxy nog niet stofdroog is. Nu is het 24 uur wachten! De gietmal was "waterdicht". Ik heb het werk wel iets te snel afgdekt. Er zijn wat luchtbelletjes ontstaan aan de randen, en er zitten -gek genoeg- hier en daar wat deukjes in het oppervlak. Als ik een kwartiertje had gewacht met afdekken, dan had ik die onvolkomenheden gezien en waarschijnlijk eenvoudig met een gasbrandertje of een paar spuiten "bubbles-away-spray" hebben kunnen oplossen. Ik denk dat met polijsten de meeste probleempjes ook wel zullen verdwijnen. Hoe dan ook, het is tot zover een leuk ding geworden. Nu een weekje wachten tot de epoxy volledig is uitgehard, en dan schuren en polijsten. Misschien is het voor dit werk ook een leuk idee om met verschillende glansgraden te werken, dus niet het hele werk superglad, maar bijvoorbeeld de schuimkop van de golf en de surfer high gloss, en dan een geleidelijke overgang naar steeds matter, in de rechter benedenhoek. De week is inmiddels verstreken, dus heb ik de plaat geschuurd en gepolijst. De hoogglans doet het goed met de woeste waterpartij. De deukjes zijn verdwenen en de luchtbelletjes aan de rand nagenoeg niet meer te zien. Onder een bepaalde hoek zijn er wat spraalvormige krasjes te zien, ik denk dat er iets in mijn polijstpad zat wat me niet is opgevallen. Jammer, maar het is bijna niet te zien. Wat heb ik geleerd en ontdekt. Eigenlijk is dit werk een aaneenschakeling van leerzame experimenten. Zeepsop en ecoline, wat niet is geworden wat ik dacht, omdat ik teveel zeepsop en teveel ecoline heb gebruikt. Schilderen door plasjes inkt blazend met een rietje te verspreiden is een prima methode voor het zetten van organische patronen met acryl inkt. Spatten met twee kwasten, wel vaker gezien, niet eerder gedaan. Hoeveel, hoe dicht opeen en hoe groot ze worden en waar ze terechtkomen is nog best een dingetje. Eerst even uitproberen op naast het werk… Schilderwerk-epoxy-schilderwerk-epoxy is een verrassende techniek, met een leuk effect. Bij deze eerste (voorzichtige) poging moet je wel goed kijken om het effect nog te zien. Dat komt doordat de eerste laag epoxy best dun is, waardoor de tweede laag schilderwerk nogal dicht op de eerste laag zit. Daarnaast heb ik het op een heel beperkt aantal plaatsen toegepast, in de surfer gaat het effect zelfs een beetje verloren, maar in de schuimkop vind ik het effect van diepte en kleurverschil prachtig.

Idee In mijn blog over 6 weken Academisch Atelier had ik het volgende geschreven: ...heb ik ook een aanzet gemaakt tot de tweeluik TATA steel . Bij nadere beschouwing zie ik in het linker paneel een spiegelschip uit de gouden eeuw, en mijn pa ook! Krijg er beelden bij zoals de werken van Willem van de Velde (II). “Omkatten” naar een zeilschip dan maar? Het antwoord is dus een volmondig ja geworden! Aanpak Ik ben begonnen met het zetten van een onderschildering. Met transparant wit (matte medium, flow improver en zinkwit) om delen van het nu wel erg donkere schip uit te lichten. Iets donkerder nuances aangebracht door de glacis te mengen met een beetje warmgrijs. De donkerste plekken door achtereenvolgens gebrande omber en zwart aan de glacis toe te voegen. Dit levert best een aardige onderschildering op. Maar de grid is nu bijna onzichtbaar naar de achtergrond verdwenen… Delen van het grid geschuurd en overgeschilderd in oranje rood en paars. Schuren van delen van het grid. Beurtelings horizontaal en verticaal afplakken en gradients gespoten van oranje naar rood naar paars. Over de onderschildering acryl inkt als kleur aangebracht met kwast, spons en doek. De kleuren die ik heb gebruikt zijn omber, rood, geel, zwart en wit. De inkt waarmee ik heb gewerkt is airbrushinkt van Schmincke, maar het leent zich -door de dunvloeibaarheid en de heldere kleuren- hier prima voor. Met houtskool met “zwierig” streken meer detail in het schip aangebracht. Gefixeerd met Schmincke Fixatief B72 De details zijn nog niet naar mijn zin. Ik wil meer een stijl en sfeer geïnspireerd op Pieter Kuhn. Met oost-indische inkt en een klein penseel veel meer details gaan intekenen. Om de puntjes op de 'i' te zetten met acrylstiften nog meer details getekend . Het schip is nu als geheel wel een goed spiegelschip geworden, maar wel erg donker. De zeilen misschien lichter maken? Zeilen lichter over geschilderd met acryl Het is nog steeds niet wat ik graag wil... het schip blijft een "koud" onderdeel en wordt geen onderdeel van het geheel. Lucht/achtergrond transparant overgeschilderd met blauw grijs paars rood en wit. Met iets meer dekkingskracht de kranen van de hoogovens die nog uitstaken meer onderdeel van de achtergrond gemaakt. Laten drogen Over het geheel over een transparante roodbruine glacis gezet. De eenheid begint te komen! Het is nu geen losse zwart sepia afbeelding op een gekleurde achtergrond meer! Het opengewerkte golfkarton begint een beetje te bezwijken onder zoveel verf en inkt. Op de verzwakte plekken clear tar gel van Golden aangebracht. Het verstevigt, vult en houdt het effect van de rillen zichtbaar. Tijd voor het alweer opfrissen van het grid. Om het grid weer terug te brengen, opnieuw gaan afplakken. Om de delen die ik niet onder het grid wilhebben af te schermen watten als masker gebruikt. Zo blijft de overgang tussen wel en geen grid geleidelijk. Het geheel is nu wel heel donker geworden… geen kleurdiepte meer, de zeilen zijn te donker en teveel in hetzelfde palet als de lucht. De zeilen overgeschilderd met een mengels van zink- en titaniumwit, warmgrijs, mat medium en flow improver. De mate van transparantie is precies goed. Een sjabloon gemaakt om het schip ongemoeid te laten tijdens de volgende stap, spuitbussen om de lucht wat te verlichten, natuurwit, signaalwit en primergrijs. De randen weer met watten gemaskeerd om een beetje fluffy wolkendek te krijgen. Over de nog natte acryl bruinoranje acrylinkt gesponsd en uitgesmeerd om de lucht weer onderdeel uit laten maken van de a chtergrond. Omdat door alle overschilderingen de fijne details van het schip weer zijn verdwenen heb ik het schip nogmaals met acrylstift in detail getekend, nu met veel meer detail dan de vorige keer. Het was heel fijn om weer eens "gewoon" te tekenen in plaats van schilderen. Nu is het schip natuurlijk voor het grid terechtgekomen, en dat wil ik niet. Dus... voor de derde keer het grid gaan aanbrengen. Eerst de horizontale lijnen afgeplakt, en een gradient gespoten van oranje via rood naar paars Toen de horizontale lijnen afgeplakt, en weer eenzelfde gradient gespoten. Tot slot beide richtingen afgeplakt zodat alleen de snijpunten van de horizontale en verticale lijnen nog blootgesteld zijn. Een gradient gespoten van linksboven naar rechtsonder van signaalwit, naar natuurwit, vanillegeel, oranje naar tenslotte rood. Het resultaat is -door al het afplakken- elke keer een verrassing. Bij deze poging zijn de “witten” wat overheersend. Met een oranje en gele acrylstift wat blokjes omgekleurd. Het grid is een beetje te clean nu, dus weer een beetje gehavend door hier en daar te schuren met korrel 120. Om het effect van de verschillende texturen en het reliëf te maximaliseren heb ik tot slot een hoogglans vernis aangebracht, klaar. Wat heb ik geleerd en ontdekt Van tevoren goed over je werk nadenken heeft voordelen. Als duidelijk voorbeeld in dit werk; De werking van het golfkarton in de lucht zou veel sterker zijn geweest als de rillen niet verticaal maar horizontaal zouden lopen. Zo’n toepassing van reliëf en textuur kan je natuurlijk alleen realiseren als je van tevoren hebt bedacht wat je wilt maken, hoe je compositie er uit gaat zien en wat je er voor wilt gebruiken. Door de onduidelijkheid en onzekerheid is het dan ook een lange reis geworden. Dit werk is, in tegenstelling tot mijn normale werkwijze, min of meer ontstaan gedurende het maken. Zo is het halverwege drastisch wisselen van onderwerp iets wat totaal niet bij me past, maar voor een keer was deze aaneenschakeling van improvisaties wel leuk om te doen. Er zitten nogal al wat lagen over elkaar, waarvan vele niet meer zichtbaar zijn, maar blijkbaar was dat nodig om tot dit resultaat te komen. En verder…? Voor de rechterhelft van wat-eerst-een-tweeluik-was is nu mijn idee om het silhouet van Kim en Bart op Kreta in deze setting te plaatsen. Wordt vervolgd.

Hoe gaat het? Het is nog steeds erg wennen. Vooral het ontbreken van opdrachten en de wekelijkse deadlines heeft nogal invloed op me. Ik ben nu met 6 werken tegelijk bezig. Voor sommige dingen is dat noodzakelijk, laag over laag olieverf vraagt natuurlijk droogpauzes, en epoxy moet een week uitharden voordat je het verder kunt bewerken. Maar dat soort excuses gaan zeker niet voor alle werken op. Ik laat sommige dingen gewoon liggen, in de meeste gevallen omdat ik andere dingen leuker vind om te doen.   Als tijd verstrijkt… Het een tijdje laten liggen van werken heeft ook een verrassend effect. Doordat het niet in een week -volgens plan en planning- klaar hoeft te zijn heb ik wel de gelegenheid om langer naar deze werken te kijken, en er daardoor ook soms wat anders tegenaan te gaan kijken. Het zijn met name de werken die buiten mijn comfort zone liggen, zoals de drie werken die ik tot zover heb gemaakt onder de titel “Aanzet tot een landschap”. Deze zijn na verloop van tijd aan het veranderen. Ik word hierbij geholpen door mijn vader , die andere dingen ziet in deze half voltooide werken dan ik. En vaak zijn dat leuke eyeopeners. Zo vertelde hij bij deze versie van dit werk hem nogal overviel en stelde voor om het “Morgenstemming in de Biesbosch" te noemen. Bij het zien van dit werk hoorde hij in gedachten “De pastorale”, het begin 6de symfonie van Beethoven. Ik ben met dat werk verdergegaan luisterend naar de 6de van Beethoven op de achtergrond. Het resultaat is dat ik er nu een stadsgezicht van heb gemaakt -een beetje geïnspireerd op eerder werk- “ Plastic Manhattan ”.   Van TATA tot gouden eeuw In dezelfde reeks -aanzet tot een landschap- heb ik ook een aanzet gemaakt tot de tweeluik TATA steel . Bij nadere beschouwing zie ik in het linker paneel een spiegelschip uit de gouden eeuw, en mijn pa ook! Krijg er beelden.bij zoals de werken van Willem van de Velde (II). “Omkatten” naar een zeilschip dan maar?   Verslaglegging Tot slot merk ik, dat ik minder consciëntieus aan mijn verslagen werk. Het maken van notities doe ik onverminderd veel en vaak, maar de noodzaak om het tot een verslag uit te werken is verminderd, omdat er tijdens de les geen huiswerk bespreking meer plaatsvindt. Dus… zo nu en dan is een inhaalslag noodzakelijk om een beetje bij te blijven!

Toch niet tevreden… Dit hele project was bedoeld om te zien hoe epoxy het op een gestippeld acrylwerk doet. Om daar echt iets van te vinden moet ik mijn gepruts bij de eerste gietlaag gaan op lossen. Ik heb me daarom een beetje verdiept in het schuren en polijsten van epoxy.   Schuren Ik ben begonnen met het schuren met korrel 80, daarna 120, 240, 320 en 400. Daarmee zijn de grotere beschadigingen uit de oppervlakte wel verdwenen. De volgende stap was nat schuren, ik heb dat gedaan met korrel 2000, 3000 en 4000. Nu zijn er ook geen krassen meer te zien. Leuk om te zien dat de matheid die ontstaat bij het schuren met een grovere korrel best fraai staat… en dus ook de mogelijkheid biedt om met verschillende glansgraden op hetzelfde werk aan de slag te gaan. Misschien een leuk idee voor een landschap met een atmosferisch perspectief. Tussen de schuursessies door het oppervlak veelvuldig gereinigd met aceton om slijpsel en vet grondig te verwijderen.   Polijsten Met polijstpasta en een polijstpad de glans gaan terugbrengen. Tussentijds gekoeld met een plantenspuit met water om oververhitting te voorkomen. Dit heb ik vier keer herhaald om de gewenste glansgraad te bereiken. Daarna met een vachtpad de laatste puntjes op de i gezet. Tot slot het werk met Turtle wax ingewreven en uitgepoetst.   Het resultaat is zeker niet slecht, maar toch ben ik niet helemaal tevreden. Doordat ik bij het aanbrengen van de epoxy gekozen had om het materiaal over het werk te gieten, is de laagdikte aan de randen dunner en loopt af. Door het ook nog te schuren is de rand nog dunner geworden en op sommige plaatsen zelfs mat geworden.   Nog niet tevreden… Ik wil dus eigenlijk over het hele werk dezelfde laagdikte en aan de zijkanten een scherpe rand. Ik wil dus dit:             in plaats van dit: Dus… nogmaals een laagje gieten. Maar dan in een mal. Latten op lengte gemaakt om een frame te bouwen waar het ACP-paneel precies inpast De binnenkant van de ribben bekleed met LDPE-tape zodat de epoxy niet aan de mal gaat hechten. Plaat met Rhea onder epoxy geschuurd met korrel 120 om hechting met de volgende laag te garanderen. Gepolijste epoxy is te glad voor een goed hechting van een nieuwe laag. Mal en paneel waterpas opgesteld boven een lekbak, en een nieuw laagje epoxy gegoten. Toch wat lekkage en gedoe, en leidde mijn paniekreactie daarop weer tot beschadigingen in de toplaag... 7 dagen gewacht tot volledig uitharding. Opnieuw geschuurd, en door de beschadigingen daar zo’n 6 uur mee bezig geweest. Opnieuw gepolijst en weer ingelijst, wat een slecht een paar minuten kostte vanwege de klittenband bevestiging in de lijst.     Conclusie, wat heb ik ontdekt en geleerd? Het effect van epoxy op een acrylinkt-stippelwerk is prachtig. Afhankelijk van het onderwerp draagt het veel bij aan de uitstraling van het werk.   Maar… ik ben -achteraf gezien- niet zo blij met het gebruik van de gekleurde epoxy. Het heeft de “frisheid” van het originele zorgvuldig uitgekozen palet nogal aangetast. Het ontbreken van wit in het uiteindelijke resultaat maakt het beeld duisterder en daar heeft Rhea een behoorlijk ernstige vorm van geelzucht van gekregen. Veel te geel naar mijn smaak. De randen scherp maken met een mal en het polijsten levert wel een veel fraaiere afwerking op.

Idee Ben dus bezig met een laag over laag olieverfschilderij én ik ben de Netflix serie ‘Better call Saul’ opnieuw aan het kijken. Het plan is om tijdens het drogen van een laag olieverf te werken aan ‘Rhea’ in acrylinkt. ‘Rhea’ is Rhea Seehorn, vertolker van één van de hoofdrollen in ‘Better call Saul’. Geweldige én mooie actrice. Ik heb dus nogmaals gekozen voor een pointillisme portret omdat het kan, en ik het heel leuk vind om te maken. Daarnaast wilde ik sowieso nog een keer stippelwerk doen om te kijken wat het effect is als je over de acryl dots een laag (al dan niet gekleurde?) epoxy zet.   Tekenen Mooie foto gevonden, en deze in versimpelde vlakken nagetekend op een aluminium composiet plaat (ACP). Ik heb mezelf de artistieke vrijheid gegund om de bovenkant van de jurk èn de oorbellen achterwege te laten, die leiden alleen maar af en dragen niet bij aan de natuurlijke schoonheid van het model en dus ook niet aan de uitstraling van het portret.   Schilderen, op zoek naar het kloppende palet Mijn eerste idee voor het palet waren de volgende kleuren: Dark Stone grey Burgundy red Lobster orange Nature white Signal White Bij het schilderen van de vlakjes werden een paar problemen duidelijk. Stone grey als donkerste kleur werkt niet goed in combinatie met Burgundy rood, het rood oogt donkerder dan het grijs. Als lakmoes proef een zwart wit foto gemaakt, dat gaf een duidelijke uitkomst, op een B/W afbeelding met deze kleurstelling toont Stone grey lichter dan rood. De grijze vlakken overgeschilderd met Signal black. Het tweede probleem was het veel te grote contrast tussen de twee lichtste kleuren (signaalwit en natuurwit) en Lobster oranje en Burgundy rood veel te groot. Natuurwit overgeschilderd met Sahara beige, het signaalwit met natuurwit. Met deze aanpassingen wordt het geheel veel warmer, nu wel tevreden met het palet. Achtergrond Van een neutrale lichte achtergrond naar een achtergrond met een lichtbron. Wil niet dat precies kan worden bepaald waar het licht vandaan komt, dus links en rechts verschillende gradients gezet, en over de gehele breedte aan de bovenkant Signal zwart opgezet. Door het licht van achter en de donkerte bovenaan moet er licht door het haar schijnen, als een soort stalenkrans. Met oranje en rood, en hier en daar wat gele accentjes komt dat effect goed uit de verf.   Stippen zetten Deze week blijkt weer heel duidelijk dat ik aan twee dingen gelijk werken lastig vind… Eén keer goed op dreef met het zetten van de dots laat ik het olieverf schilderwerk even voor wat het is en ga door met het portret van Rhea. Vind de transitie van de geschilderde vlakken, waarbij het beeld een soort Ligne Claire stripfiguur is, naar uiteindelijk de fotorealistische afbeelding gewoon te leuk om mee te stoppen… Optische kleurmenging blijft een prachtig fenomeen!   Afwerking Het hele project is bedoeld om te zien wat epoxy op een gestippeld acrylwerk doet. Na de intensieve zoektocht naar het juiste palet is het volgende dilemma het al dan niet toevoegen van een kleurpigment aan de epoxy; wordt het kleur of clear? Met kleur verdwijnt het natuurwit, en ik denk dat, met name het blonde haar dat wit juist wèl nodig heeft? De huidige combinatie van kleuren vind ik ook eigenlijk best heel mooi… warm, past bij het personage in de serie. Om deze vraag te beantwoorden heb ik plaatjes epoxy in verschillende kleuren, samenstellingen en diktes gegoten, en kan nu gaan uitproberen wat het hiervan het effect is. Na overleg met de docent tijdens de les in week 38 tot de slotsom gekomen dat een epoxylaag met kleur veel meer mogelijkheden geeft om het werk iets extras mee te geven. Het werk een beetje donkerder maken met epoxy maakt het spannender, wellicht zelfs iets mysterieuzer. Ik heb daarom gekozen voor het toevoegen van een tweetal pigmenten, bruin en grijs. Na het gieten 24 uur niet op zolder komen, om geen stof op te laten waaien; en nu maar hopen dat Rhea inderdaad waterpas ligt... Domper De volgende morgen… Het resultaat is -op het eerste oog- prachtig! Helemaal wat ik me had voorgesteld. De behoorlijk donkere epoxy is niet ten koste gegaan van de details, maar brengt verdieping. Het natuurwit heeft een gelige tint gekregen die dichter bij het Sahara beige ligt, en daarmee de realistische uitstraling versterkt, en ook de beoogde spanning brengt. Dan valt me op dat er op een heel aantal plekken hele kleine bruine/grijze schilfertjes in de epoxylaag zitten. Sommige ervan zitten op nogal prominente plekken, en als je ze één keer gezien hebt dan gaan ze steeds meer opvallen. Ik maak de oppervlakte altijd minutieus schoon voordat ik ga gieten, dus weet ik zeker dat het niet onder de epoxy zit, maar erin! Toen ik aan het mengen en kleuren was leek ik wel een “reactie” te zien tussen de twee kleuren (van verschillende merken) alcohol inkt. Ik dacht dat goed mengen dat wel op zou lossen, maar ik vrees dat die combinatie nu de verontreinigingen in de epoxy heeft veroorzaakt. Door de donkere kleur van het mengsel heb ik dat vooraf niet gezien. Baal er wel een beetje van! Nachtje overgeslapen en besloten om de schilfertjes op de meest opvallende plekken eruit te snijden en een dunne extra laag transparante epoxy aan te brengen.     Lijst bouwen Om de afwerking compleet te maken heb ik een baklijst uit M400 profiel gemaakt, met een inwendige (zwarte) steunlijst.     Wat heb ik ontdekt/geleerd? Bij het vereenvoudigen van het kleurpalet is het maken van een zwartwit foto een prima manier om de donkerte van kleuren ten opzichte van elkaar te toetsen. Het mengen van twee merken alcohol inkt leidt tot onverwachte en ongewenste resultaten. Het gebruik van warme hars lijkt de verwerkingstijd nogal te bekorten, mengsel verdikt/stolt nogal snel.