Droge naald

In les 36 en 37 hebben we geëtst met de droge naald. Etsen heb ik 10 jaar geleden al eens gedaan, destijds met ons gezin een ets workshop gedaan. Was erg leuk, alle onderdelen van het ets proces kwamen aan bod. Je etsplaatje polijsten, vernissen, tekenen, het salpeter-zuurbad, zwarte handen van het afslaan, en het met een grote pers afdrukken.

Tijdens de les

Als plaatje gebruiken we geen metaal uit kostenoverwegingen, maar als vervanging een stukje placemat. Daarin gaan we tekenen met een etsnaald (burijn). Daarna smeer je het plaatje in met inkt en verwijdert daarna de overtollige inkt (afslaan) zodat het alleen in de groeven blijft zitten, of op plaatsen waar je het bewust laat zitten. Dan pers je een afdruk op bevochtigd papier.

Tijdens de les al gemerkt dat met een kraspen tekenen op een witte placemat in niets lijkt op etsen, en bijzonder lastig is.  Je ziet namelijk totaal niet wat je al hebt gedaan, of waar je nog iets wilt doen. Om dat op te lossen heb ik met een watervaste marker delen zwart gemaakt en ben daarin gaan krassen. Dan zie je in ieder geval waar je geweest bent.

Omdat ik in het begin niet zo heb gewerkt, is het stukje placemat redelijk verwarrend geworden. Een verse start lijkt een goed begin.

Idee

Deze keer geen fantasievolle ideeën maar een aantal afbeeldingen en tekeningen opgezocht die ik eventueel na zou willen maken.

Thuis veel geëxperimenteerd met verschillende ondergronden. Nieuwe placemats gekocht. Het zijn twee verschillende soorten, de ene is duidelijk zachter dan de ander. Voor het gemak tijdens het krassen is de zachtere versie prettiger, maar ik weet niet of dat materiaal met afdrukken goed werkt. Het stukje placemat wat Bastiaan in de les heeft uitgedeeld lijkt meer op de hardere variant.

Bastiaan heeft blijkbaar dezelfde placemat leverancier… Blokker.

Een volgende pogingen zijn met transparante voorbladen in verschillende diktes die ik normaal gebruik om documenten in te binden.

De transparantie blijkt een enorm voordeel, om drie redenen. Ten eerste kun je het origineel “overkrassen”, ten tweede kun je heel goed zien wat je gedaan hebt als je een zwart vel onder je plaatje legt. Ten derde kun je een foto maken terwijl het zwarte papier eronder ligt. Als je dan de afbeelding als gespiegeld negatief bekijkt zie je al heel aardig hoe je afdruk gaat worden, of misschien hoe je wilt dat ie gaat worden…

Bij van Beek Art supplies pvc-folie van 0,7 mm dik besteld. Dit materiaal is speciaal bedoelt voor het werken met de droge naald.  

Droge naald 1, Walter White

In ieder geval één krastekening op een zachte placemat gemaakt. Als onderwerp een portret van Walter White aan het eind van zijn loopbaan. Om deze afbeelding op de placemat te krijgen heb ik geëxperimenteerd met Inkjet transfer. Ik had dat nog niet eerder geprobeerd en dit leek een goede gelegenheid. De placemat ingesmeerd met matte medium en de print van Walter White daar strak opgewreven. Drie minuten laten rusten en er toen weer afgepeuterd. Misschien is het mijn onervarenheid, de ondergrond, het medium, te lang of te kort laten rusten, maar het resultaat viel nogal tegen. De fijne details die je zou willen zien om een mooie droge naald tekening te maken zijn niet overgekomen.

Daarna is het weer verwijderen van het medium van de placemat een heel gedoe. Niet vatbaar voor herhaling dus…

Droge naald 2, Walter White

Het eerste transparante sheet dat ik gebruik is 0,15 mm. Het materiaal blijkt te dun, door het krassen blijft het plaatje niet vlak maar begint te bobbelen. In een tweede poging geprobeerd iets minder hard en diep te krassen. Ik denk dat de groeven nu niet diep genoeg zijn om voldoende inkt te bevatten. Dat kan ik zonder pers natuurlijk niet uitproberen.

Droge naald 3, Walter White

Dikkere (0,3 mm) transparante voorbladen besteld, en de dunnere exemplaren gelaten voor wat het is.

Op de 0,3 mm opnieuw begonnen met Walter. Het tekenen gaat een stuk beter en het materiaal blijft vlak.

Bij het afdrukken blijkt het materiaal toch nog te dun. De afdruk is niet helder. Twee afdrukken gemaakt, beide zijn niet wat ik ervan verwacht (of gehoopt) had.

Droge naald 4, Nocturne

Nog een poging met een placemat, de afbeelding nu overgezet met carbon, naar aanleiding van de tip van Dorien.

De afbeelding is een nachtelijke blik op de haven van Venetië eind 19e eeuw. Het werk heet Nocturne en is vervaardigd door James Whistler.

Carbon pakt niet heel goed op het gladde plastic, en vlekt ook nogal. Het levert wel een beetje een leidraad op, maar toch vooral zelf (na-)getekend.

Drie afdrukken gemaakt, alle drie fijne platen. Bij de meest geslaagde niet alleen blauwe olieverf, maar ook wat ivoorzwart gebruikt.

Droge naald 5, Koolmees

Een placemat in verdunde rode acrylverf gezet en laten drogen. Het idee was dat ik zou kunnen zien waar ik op de witte ondergrond had gekrast door in het laagje rode acrylverf te tekenen.

Het werkt niet zoals gehoopt, de acrylverf is slecht gehecht aan de kunststof, dus als ik er in kras komt er geen lijntje maar laten willekeurige deeltjes acryl los, het resultaat is dus absoluut geen scherp getekende lijn.

Zal waarschijnlijk beter gaan met inkt. Besloten om ook de koolmees maar eens op een transparante plaat te proberen. Dit gaat (op 0,7mm) prima.

Afdruk van de koolmees in verschillende kleuren verf. Blauw, twee kleuren groen, gebrande omber en zwart gebruikt. Leuk plaatje.

Droge naald 6, Helena Bonham Carter

Deze actrice uit onder meer Sweeney Todd leek mij een prachtige afbeelding om te oefenen met het deels afslaan van de plaat. Het gezicht moet helemaal wit blijven terwijl het wilde kapsel bijna helemaal zwart moet worden. Om te bepalen waar de inkt moet blijven zitten heb ik aan de achterkant van de plaat een rode stift gebruikt om de zwarte gebieden te markeren.

Ook deze tekening gemaakt op 0,7mm plaat. Dat werkt heel prettig, je kunt stevig krassen, en hebt verder alle voordelen van transparantie.

Twee afdrukken gemaakt, bij de eerste te veel inkt laten zitten, daardoor nogal spooky ogen. Tweede afdruk zonder extra inkt gemaakt, door de niet afgeslagen inkt een spannende afbeelding geworden. In de volgende les nogmaals wat afdrukken gemaakt van deze plaat.

Zowel in rood-blauw als in bruin-zwarttinten een veel beter resultaat.

Droge naald 7, Rechtlijnigheid

In de zomervakantie met drie kleuren karton geoefend op vereenvoudiging van vormen. Het lijkt me leuk om te kijken wat het effect gaat zijn als ik de drie kleuren vervang door witruimte en een tweetal arceringen. Eén arcering horizontaal, de ander horizontaal en diagonaal over elkaar. Op deze manier ontstaan er twee donkerte gradaties. De arceringen met een liniaal gezet. Ik teken nu niet in omtreklijnen maar in vlakken. Vergeten om de afbeelding op voorhand te spiegelen, jammer. 

Twee afdrukken gemaakt. Beide goed gelukt, de tweede afgeslagen in richting die haaks staat op de arceringen, zodat ik niet de inkt uit de groeven wrijf. Dat maakt het een betere afdruk.

Droge Naald 8, De Waagtoren.

Omdat droge naald je de mogelijkheid geeft om met hele fijne lijntjes te werken -eigenlijk kan je niet anders dan met hele fijne lijntjes werken- leek het me leuk om een stadsgezichtje van Alkmaar te doen op een relatief klein plaatje.

Om het heel herkenbaar te houden voor de Waagtoren gekozen en het blikveld vanaf het Luttik-Oudorp.

Twee afdrukken gemaakt, één ervan met een heel klein beetje kleur.

Droge Naald 9, Jack Nicholson

Droge naald leent zich ook prima voor het maken van portretten. Denk bijvoorbeeld aan de zelfportretten van Rembrandt. Het leek me leuk om een markante kop neer te zetten en heb daarom gekozen voor Jack Nicholson. Bij het tekenen deze keer niet vergeten om van tevoren de foto te spiegelen. Het gezicht is veel herkenbaarder dan het spiegelbeeld op de ets-plaat.

Wat mij betreft zijn dit de meest geslaagde afdrukken van het droge naald project. Blij mee!

 Wat ik heb ontdekt /geleerd

• Lastig is het niet kunnen uitproberen hoe het er op enig moment uitziet.

• De optimale methode lijkt voor mij 0,7 mm transparante pvc-folie en geen kraspen maar een etsnaald.

• Vloeiend gebogen lijnen zijn lastig te maken.

• Het spiegelen van een afbeelding heeft een enorme impact op de compositie. Zo spreekt bijvoorbeeld bij droge naald 7 -rechtlijnigheid- de compositie van het niet-gespiegelde origineel me veel meer aan dan de gespiegelde afdruk.