Décollage en Grattage
- Theo

- 6 jan 2025
- 4 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 18 jun 2025
Opdracht les 40
Maak een werkstuk met behulp van décollage (opplakken en wegscheuren) en grattage (krassen of krabben in een bovenlaag waardoor de onderlaag te zien is). Start met acrylschildering in willekeurig kleurvlekken en plak daar stukken papier overheen. Overschilderen wegscheuren, plakken, overschilderen, wegscheuren. En krassen en krabben in de verschillende lagen. Net zolang tot je in de vlekken en plekken iets van een voorstelling zou kunnen zien. Overschilder overbodige plekken zodat je voorstelling helder wordt. De volgende titels gelden als leidraad:
Blikken stuiptrekking
Gefriemel op een strandgezicht
Vrouwman hobbelt onder de zon
Idee
Tijdens de les gekozen voor “Een blikken stuiptrekking”. Een begin maken tijdens de les is altijd een eerste, impulsieve poging waar ik nog niet echt over heb nagedacht. Zo ook deze keer met een poging tot het schilderen van een conservenblik. Het leek volgens Danielle niet op een blik en de mening van een afnemer van je werk moet je natuurlijk niet licht opvatten. Bovendien had ze nog helemaal gelijk ook.
Nogmaals gekeken naar Bastiaans bijzondere titels. Ze resoneren niet echt bij mij. Toch maar bij het blik gebleven, maar nu met de gedachte dat een auto ook van blik is! De fijnste auto die ik gereden heb was een zwarte Alfa Giulia. Dus voor mij is de titel deze week geen blikken stuiptrekking maar RG-557-S, het kenteken van die auto.
Aanpak
Over het “wat-niet-op-een-conservenblik leek” een laag lichte primer gespoten gevolgd door een laag kiezelgrijs.
De brochure van een Alfa Giulia 2017 geprint op 75 grams kopieerpapier en de pagina’s ruwweg op kleur en donker en licht gesorteerd.
Ik wil starten met twee collages over elkaar, zodat bij het scheuren de collage eronder zichtbaar wordt.
Stukken en stukjes uit de brochure scheuren en plakken met een matte gel. Deze eerste collage dekt het hele karton af en ik maak hier nog geen onderscheid in tinten. Het is dan ook een mengelmoes van donker en licht en verschillende kleuren.
Daaroverheen een laag van een mengsel van ivoorzwarte acrylverf, matte medium en flow improver. Voor het aanbrengen een foamrollertje gebruikt. Het maakt een mooi geheel van de collage, als een soort collectie van zwart-wit foto’s. Laten drogen.
De brochure nog een keer geprint voor de tweede collage.
Met de tweede collage laag wil ik het voor- en het achterplan een beetje vormgeven.
Het idee is hoogbouw in de verte en asfalt als voorplan. In deze tweede collage tijdens het plakken al veel gescheurd en delen weggewreven. Deels toen de gel nog nat was, en deels nadat het al gedroogd was. De onderste collage blijft bijna helemaal intact.
Deze tweede laag met transparant blauw gerold. Een mengsel van ultramarijn blauw, matte medium en flow improver.
Waar het blauw de onderste collage raakt wordt deze vrij donker, misschien wel een beetje te donker.
De derde collage is het middenplan, en vormt een soort onderschildering voor de auto. Lichte pagina’s uit de folder gebruikt voor lichtere delen van de auto, zoals de koplamp, de voorruit en de motorkap. Ook hier weer gescheurd en gewreven in natte en droge gel. Wel een stuk behoedzamer om te proberen ruwweg de vorm van de auto te maken.
Deze vlakken overgeschilderd en waar nodig qua vorm met verf gecorrigeerd. Ik had nog wat flaconnetjes acryl gemengd met gietmedium staan in de kleuren ultramarijn, licht ultramarijn, wit en oranje. Prima kleuren voor dit deel van het werk. Vervolgens laten drogen
Voor het krassen heb ik de Praxis kraspen gebruikt. Ik probeer het op een Claire obscure manier aan te pakken, en vooral te krassen en stukjes weg te scheuren die zorgen dat er een lichtbeeld ontstaat in het nu hoofdzakelijk donkere werk.
Bij het krassen komen vaak grotere stukken mee. Eerst baal ik daarvan, maar die losse stukken nodigen wel uit tot verder scheuren en ik merk dat het beeld daar beter van wordt!
Na het krassen en scheuren de opengewerkte plekken geschuurd met schuurpapier korrel 120 en 240.
Het effect is best goed, maar het totaal vormt nog geen geheel. Een glacis van verdund zwart en verdund ultramarijn blauw aangebracht met een foamrollertje.
Het wordt inderdaad meer één geheel, maar het getekende effect van de kraslijnen gaat wel grotendeels verloren.
Dus nogmaals gaan krassen, scheuren en schuren. En weer een glacis aangebracht maar nu met Pruisischblauw en veel gerichter, daarbij geprobeerd om de kraslijnen te ontzien.
Tot slot met wat onverdund zinkwit en verdunde ivoorzwart de lichtste en donkerste plekken wat opgewerkt.
Het geheel op een stuk werkkarton geplakt en een steunlaag gemaakt met een zwarte ecotape rand. Klaar!
Wat heb ik geleerd en ontdekt?
Voor het effect wat ik eigenlijk wilde bereiken -het zichtbaar houden van de onderliggende collages- heb ik te veel en onvoldoende verdunde verf gebruikt. Daardoor is heel veel van de collages verloren gegaan.
Ik heb mezelf voorgehouden dat je soms onderweg mooie delen van je werk verliest. Een soort kill your darlings, maar dan niet geheel vrijwillig. Door evengoed door te gaan is er een andere versie ontstaan waar ik uiteindelijk best redelijk tevreden mee ben.
Feedback
Evenals in de vorige opdracht het toeval niet toegelaten, maar eerst een plan gemaakt en daarmee aan de slag gegaan. Dat ga ik jou nooit af kunnen leren.
De bedoeling van de opdracht was om een figuur te laten ontstaan uit het willekeurig scheuren en krassen, en de figuratie dus achteraf te doen.
Technisch is het een heel goed werk en ook goed doorgewerkt.
Bastiaan deelt mijn observatie over het onderweg verliezen van mooie delen van het werk niet. “Het is geen verlies, het fraaie beeld blijft ergens in je hoofd achter en komt echt nog wel eens terug…”


















Opmerkingen