Sjablonen, maskers en spuitbussen
- Theo

- 4 nov 2024
- 5 minuten om te lezen
Bijgewerkt op: 30 jan 2025
Opdracht les 34
Maak een affiche voor iets waar je voor of tegen bent. Denk na over de doelgroep. Combineer beeld, tekst en kleurgebruik om de doelgroep aan te spreken. Ontwerp zelf lettertypes. Voorbeelden zijn van Toulouse Lautrec met zijn aankondiging van een cabaret-voorstelling, Wim ten Broek voor de Holland Amerika Lijn en Irma Boom met een lettertype voor het Rijksmuseum.
Idee
Laat ik beginnen met heel duidelijk te zijn. Ik ben voor en tegen heel veel dingen… toch hoefde ik niet lang na te denken om tot de slotsom te komen dat ik totaal geen zin heb om er een maatschappijkritisch politiek geëngageerd en verantwoordelijk statement ding van te maken. Ik maak de dingen die ik maak omdat ik voldoening haal uit creatie en het mijn gevoel voor eigenwaarde een beetje repareert. Deze cursus doe ik dan ook vooral om nieuwe technieken te leren, technieken uit te proberen en ik hoop vooral daar instructies en feedback op te krijgen. Het is voor mij dus zeker geen uitlaatklep voor activistische gedachten.
Qua inspiratie weet ik ondertussen dat ik die vind in onderwerpen waar ik blij van word en die me energie geven, kortom waar ik een goed gevoel bij heb. Dat rijmt heel goed met mooie herinneringen. Dus bijvoorbeeld een aankondiging voor een race in het Nederlands kampioenschap viertakt karting. Als voorbeeld voor de afbeelding heb ik een foto van Bart, onze zoon, gebruikt die destijds daadwerkelijk op 14 mei op het Circuit van Spa-Francorchamps heeft geracet.
Mijn creatieve invulling van de opdracht deze week: ik ben gewoon ontzettend vòòr autosport.
Elementen die ik wil gebruiken:
Een beperkte set van kleuren omdat dat goed past bij een affiche. Op basis van de foto lijkt het me een goed idee om wit, zwart, rood en twee grijstinten te gebruiken.
Als techniek ga ik sjablonen, maskers en spuitbussen gebruiken.
Voor een affiche geldt wat mij betreft groot, groter, grootst is eigenlijk nog niet groot genoeg!
Ontwerp Typografie
Zelf lettertypen gaan uitvinden vind ik geen aanlokkelijk idee. Er zijn zoveel fraaie lettertypen ontworpen én beschikbaar die veel beter uitdrukking geven aan een gevoel of gedachte dan ik dat ooit zou kunnen bedenken en ontwerpen. Een speurtocht op font sites leverde twee lettertypen op:
RushDriver Italic, om te gebruiken voor tekst die snelheid, spanning en sensatie weerspiegeld. Alleen hoofdletters gebruiken zorgt dat het nog meer schreeuwt
Lemonmilk bold voor neutrale leesbaarheid, zakelijk, technisch, vierkant en robuust. Te veel expressie in de lettertypes gaat naar mijn gevoel ten koste van het effect en de leesbaarheid. Deze neutrale letters versterken het effect van het andere type juist.
Bij mijn eerste ontwerp leek er nogal groot NKUT als headline op mijn affiche te staan, omdat de 4 van het Rushdriver lettertype nogal op een u lijkt. Toen gepoogd om een eigen versie van de 4 te maken, maar dat bracht het lettertype nogal uit balans.
Een volgende poging had als overweging dat het spannende deel is dat het over een Nederlands kampioenschap gaat. De letters NK moeten de spannende letters zijn, in de spannendste kleur. Rood dus. Dat het 4-takt betreft is eigenlijk meer een technische verbijzondering die heel relevant is voor de doelgroep. Daarmee was het logische lettertype daarvoor dan ook groot, strak, technisch, vierkant en schreefloos. Ook de locatie en datum heb ik in het Lemonmilk lettertype gezet.
Over de tekst
Weinig tekst, want in het voorbijgaan wordt er niet veel gelezen. De affiche heeft een hele duidelijke doelgroep en is zeker niet bedoelt om nieuw publiek te werven. Het doel is om enthousiastelingen te informeren over wanneer en waar dit evenement gaat plaatsvinden. Het gebruik van 4T jargon is daarom een pré, het maakt voor de liefhebbers veel duidelijk over de wedstrijdklassen, typen karts en de coureurs die gaan deelnemen zonder dat daar verder tekst voor nodig is.
Aanpak
Als eerste stap heb ik het paneel gemaakt. Omdat ik deze keer voor groot wilde gaan heb ik een stuk passe-partout papier gesneden op 100x70cm. Om er wat body aan te geven er een laag werkkarton en een laag foamboard achter gezet. Beide in twee delen om het geheel vouwbaar te maken. Ik weet (nog) niet hoe vouwbaar acrylverf is… en ik denk dat ik het ook niet voor de les ga uitproberen.
De scharnier-naad tussen te twee delen aan de achterkant versterkt met linnen tape.
Eerste verflaag: Het hele paneel wit gespoten in Molotow signaal wit.
Daarna drie kleuren met de spuitbus aangebracht met loshangende papieren sjablonen, zodat de randen niet heel scherp worden en er hier en daar een kleurwaas ontstaat. Eerste sjabloon gebruikt met middel kiezel grijs, de volgende met rood en daarna donker kiezel grijs. Met de tweede papieren sjabloon ook de rode letters ‘N’ en ‘K’ aangebracht, en de datum. Door de papieren sjabloon zijn deze letters en cijfers ook niet scherp omrand, en hebben een rode waas.
De volgende verflaag (pure black) wilde ik niet met een waas en onscherpe randen, maar juist strak om er eigenlijk mee op de voorgaande lagen te kunnen tekenen. Vandaar dat ik voor de laatste laag niet met papieren sjablonen gewerkt heb, maar maskers uit frisk film heb gesneden.
De teksten die ik wit wilde hebben uitgeprint en overgetrokken op frisk film. De film aangebracht op de bovenste helft van het paneel en de letters gesneden. Letters laten zitten, film van de achtergrond verwijderd zodat het resultaat uiteindelijk witte letters op een zwarte achtergrond zal worden.
Ook de rode letters gesneden, met een paar subtiele randen van de witte ondergrond en het rode waas. Het geeft een wat meer rogue effect. Achteraf gezien had dit best wat steviger gemogen.
Onderste helft van het paneel ook beplakt met frisk film. Waar ik de zwarte delen wil hebben ben ik dit op de film gaan intekenen met watervaste stift. Zo kon ik goed zien hoe het uiteindelijke plaatje er uit zou gaan zien.
Daarna alle zwart ingekleurde delen uit de film gesneden.
Het resultaat van deze laatste vier stappen is dat alle eerder aangebracht kleuren, de delen die ik wit wil laten en de letters nu zijn afgedekt met film en alleen het zwart te spuiten deel onbedekt is overgebleven.
De laatste verflaag, puur-zwart van Molotow, in een paar lagen over het hele werk gespoten.
Na een half uurtje de maskers verwijderd, omdat ik niet het risico wilde lopen dat het acryl al te ver uitgehard was en zou beschadigen bij het verwijderen van de maskers.
Wat heb ik ontdekt en geleerd?
Meermalen op dezelfde plek sjablonen snijden maakt het nog moeilijker om het papier/karton onbeschadigd te laten.
Open deur: Hoe groter het werk hoe makkelijker de detaillering uit een sjabloon te snijden is. Dat was bijzonder prettig bij het weergeven van de details van Bart’s RK1 motor.
Bij 7 graden moet je je spuitbus warm houden en vooral dunne lagen aanbrengen met voldoende droogtijd tussen de lagen. De druk op de verf in de spuitbus is namelijk behoorlijk minder, en de verf behoorlijk dikker. Hechting -zeker op de film- was dan ook heel slecht, en leverde bij iets te veel laagdikte nogal wat zakkers op. Dat heb ik goed op kunnen lossen met een foamrollertje. Daarna nog twee dunne lagen met spuitbus aangebracht.
Feedback
Je hebt hier alles goed gedaan. Beeld en tekst gericht op een duidelijke doelgroep. Mooie en toepasselijke lettertypen.


























Opmerkingen