Ellipsen

Huiswerkopdracht les 20

Het huiswerk is het tekenen van je fiets, bijvoorbeeld tegen de muur, op een brug, je fiets vanuit een hoek bekeken. Daarbij mogen de wielen niet in dezelfde richting staan, het stuur moet dus gedraaid zijn. Dat is dus per saldo een tweetal ellipsen onder verschillende hoeken in beeld. Het materiaal is een eerste opzet in houtskool, en daar overheen met acrylverf. Het formaat is groot, karton van 50x70cm.

Oefening

De theorie over ellipsen en hoe je deze op de juiste wijze vormgeeft was voor mij nieuw en een eye-opener. Maar ook behoorlijk complex. Het leek me dus een goed idee om eerst een proef houtskooltekening te maken om het lijnenspel van deze techniek goed te doorgronden.  Omdat ik het gevoel had dat een liniaal uit den boze was heb ik voor deze oefening free-hand lijnen getrokken naar denkbeeldige verdwijnpunten. Maar… als je dan het midden hebt bepaald, en daar weer vier kwarten uit hebt afgeleid, en daar weer een boorlijn doorheen hebt getrokken, dan weer daar haaks op een lange ellips-as en je doet dat allemaal schetsend in houtskool dan wordt de kakofonie van lijnen al snel onnavolgbaar. Ik dacht met lijnen in verschillende kleuren wat meer overzicht te houden:

• Vierkant in perspectief en de diagonalen die daarvan het middelpunt bepalen in blauw

• Vierendelen door middellijnen in groen

• Lange- en korte as (boorlijn) van de ellips in rood

• Ellips zelf in zwart

Had nog een paar oude whiteboardstiften liggen die hun beste tijd wel gehad hadden, dus geen punt om daarmee door houtskool te gaan krassen.

Het maakte het onderscheid tussen de verschillende lijnen inderdaad een stuk inzichtelijker.

“Ode aan Anneke”

Door het verbeterde inzicht kon ik weer verder met houtskool schetsen. Wat bedoeld was als een oefening in het gebruik van de methode voor het juist tekenen van ellipsen, werd een leuk ding waar ik blij van werd. Losjes blijven schetsen, gummen, beetje begroeiing (de groene en de zwarte stift deden het nog steeds…)

Door het gebruik van de zwarte stift waren sommige plekken een beetje te donker geworden, maar ik had ook nog een oude witte permanent marker liggen, en heb daarmee verschillende donkere plekken weer wat lichter gemaakt. Die witte inkt laat zich goed uitsmeren, maar de stift lekte ook nogal. De gelekte druppels brachten me op het idee om daarmee regen over het werk heen te zetten. Gebruik de beperkingen van je materiaal, in dit geval een lekkende stift! En omdat Anneke altijd op de fiets door de regen naar de Alkmaar komt heet deze proeftekening “Ode aan Anneke”.

Idee

De opdracht deze week was erg specifiek, en liet dus minder ruimte voor eigen invulling. Eigenlijk zijn kleur, omgeving en gezichtspunt de variabelen om er een eigen werk van te maken.

Door de regen op de proeftekening kwam ik op het idee om voor de opdracht een hele dreigende lucht te schilderen. Om het effect van zo’n lucht maximaal uit te laten komen lijkt een kikvorsperspectief me een goed idee, heel veel lucht, weinig grond. Daarnaast vond ik het verhaal over Hockney in de vorige les heel leuk, en daardoor dacht ik dat ik toch ook iets geks met het perspectief wilde doen. Een schuine horizon leek me wel een leuk idee.

Toen ik naar de stad liep zag ik een fiets tegen een lantaarnpaal staan en heb ik gelijk even geprobeerd hoe zo’n plaatje eruit zou zien. Ik ben dus even op mijn knieën gegaan om een fotootje met kikvorsperspectief en een schuine horizon te maken. Omdat ik graag een fiets met een bak erop wilde schilderen (net als in mijn proeftekening) heb ik de fiets achter in de tuin op diezelfde manier op de foto gezet. Een dreigende wolkenlucht gegoogled en had ik alle inspirerende ingrediënten verzameld. De lucht, lantaarnpaal en de fiets voor mijn werk deze week.

Aanpak

Ik had al eerder een werkkarton van 50x70cm in de gesso gezet omdat ik dat de vorige keer (bij de futuristen opdracht) heel fijn vond werken.

Het karton heb ik schuin op mijn tekentafel bevestigd, zodat ik tijdens het werken wel een rechte horizon had. Daarna de volgende stappen uitgevoerd:

• De eerste laag die ik heb aangebracht waren grote vlakken in verschillende kleuren grijs, als basis voor de wolken. De grijstinten die ik daarvoor heb gebruikt zijn mengsels van zwart (samengesteld uit ultramarijn, gebrande omber, donker cadmiumgeel en karmijn) met titanium wit in verschillende verhoudingen.

• Gewacht tot deze laag droog was en toen nat in nat met de (bewaarde) grijstinten en titaniumwit wolken gaan schilderen.

• Toen deze laag droog was heb ik een glacis van cadmium donker geel met veel medium en een klein beetje water aangebracht met een spalter. Het maakte de lucht een prachtig dreigend geheel, precies wat ik in gedachten had.

• Toen de fiets geschetst in witte tinted houtskool (normale houtskool wilde ik niet op mijn wolkendek loslaten) en gebruik gemaakt van de aanpak voor het schetsen van de ellipsen voor de wielen.

Ik heb voor de ellipsen die de wielen vormen zonder liniaal geschetst. Ik heb wel een liniaal gebruikt voor richtlijnen van de lantaarnpaal.

Wat heb ik ontdekt en geleerd?

• Ik heb geprobeerd om details te laten zien zonder ze te schilderen. Ik denk dat het best goed is gelukt. Daarom ben ik blij met de spaken en de krat.

• Ik heb de complexe materie van het correct weergeven van een ellips geleerd en geoefend.

  Ik heb een poging gedaan om wolken te schilderen in acrylverf.

• Ik heb ook geleerd dat ik de volgende keer beter moet opletten waar ik schaduwen en hooglichten plaats, en daar consequenter in moet zijn. Het licht op de fiets komt van een andere kant dan het licht op de lantaarnpaal.

• Het laatste leerpunt is dat ik zorgvuldiger moet zijn in het bedenken van welke lagen ik na elkaar ga opzetten. Nu heb ik de lantaarnpaal en de fiets in één laag gedaan, terwijl de fiets natuurlijk duidelijk voor de lantaarnpaal staat. Als ik de paal eerst helemaal had geschilderd en pas daarna de fiets had ik mezelf een hoop nodeloos gepriegel bespaard, en was het diepte effect waarschijnlijk beter geweest dan nu.

Feedback

Compliment voor de prachtige achtergrond. Het schilderwerk is prima, en de ellipsen kloppen. Ook het idee van de schuine horizon, heel origineel en maakt het beeld een stuk spannender!

Mooi stuk werk!