Oost-Indische inkt

Theorie

• Een lijn Oost-Indische inkt is permanent, en permanent zwart. Kan dus niet zoals ecoline worden verdund tot grijs.

• Voorwerpen hoeven niet altijd opgesloten te worden. Ook, of zeker, niet als je een pentekening maakt. Soms is halve contour beter. Het invullen van de rest doen je hersenen. Zo werkt het menselijk brein.

• Als je een collectie aan losse vormen hebt kun je daar eenheid in brengen door er een arcering overheen te zetten.

Oefeningen

Oefenen met kroontjespen en Oost-Indische inkt. Maak een aantal patronen

Oost-Indische inkt is altijd zwart, geen grijstinten, kleur en textuur kun je dus alleen realiseren met lijnvoering, lijndikte, arcering, patronen en schaal van patronen. Expressieve lijnvoering! Probeer een aantal verschillende patronen te realiseren die bijvoorbeeld diepte suggereren.

Teken daarna met de hiervoor genoemde ingrediënten het stilleven dat voor je op tafel staat.

Huiswerk

Maak een stilleven van groente en fruit in pen en inkt op papier (a4 of iets groter). Let op stofuitdrukking en verschillen in structuur tussen ruwe en gladde oppervlaktes en probeer die verschillen om te zetten in lijnkarakters en arceringen. Plaats het stilleven in een ruimte door iets van schaduw te laten zien, of door bijv. de rand van een tafel aan te duiden o.i.d.

Aanpak

Compositie en foto gemaakt, vervolgens een eerste aanzet die alleen uit een outline bestaat. Kreeg hier geen goed gevoel bij, veel te statisch, Kuifje’esq en ook nergens iets gedaan met het advies, “less is more”, gewoontegetrouw weer alle contouren gezet en daarmee op het verkeerde spoor. Zelfs gesjoemeld met een lichte potlood outline als begin. Het idee van patronen en textuur is eigenlijk bij deze versie op voorhand al geheel om zeep geholpen. Had eigenlijk geen idee hoe ik het beeld in lijnen en arceringen moest gaan vatten.

Structuur en textuur

Om meer en beter gevoel te krijgen eerst maar veilig gebruik gemaakt van de vertrouwde doos met stiften. Hoopte dat de eerste versie inkleuren me in ieder geval een beter inzicht in structuur, textuur, schaduw en licht zou geven. Dus van een kopie van de eerste Kuifje-versie een ingekleurde versie gemaakt.

• Bananen mat, glad en egaal van kleur

• Sinaasappel, poriën half glans

• Appel, mat, glad, kleur verloop

• Druiven, glans glad egaal

• Kiwi mat harig egale kleur.

  
  

Bij de volgende poging met oost Indische inkt met nu de “ingekleurde plaat” als leidraad in plaats van het “live” bord met fruit. Nu consequent van links naar rechts gewerkt, daardoor geen beperkingen door initiële contouren en werd ook de kans op vlekken een stuk kleiner. Tot slot dacht ik, nog één ding, de structuur/nerf van het tafelblad. Met de les van vorige week in het achterhoofd -als je denkt ik moet nog één ding doen, dan is je werk meestal al klaar en is het tijd om te stoppen- besloten om dat niet te doen, en het hierbij te laten.

Ontdekkingen/ wat heb ik geleerd?

Tekenen in zwarte inkt vraagt een andere instelling. Precisie ten opzichte van het voorbeeld nastreven is -op dit moment in tijd voor mij- eigenlijk onbegonnen werk. Het lukt mij maar zelden om een inktlijn direct op precies de juiste plek te zetten voor een één op één reproductie van zo’n bordje fruit. Ik vraag me ondertussen wel af waarom ik het eigenlijk precies zou willen namaken?

Tekenen met inkt en daarmee de grote kans op vlekken maakt het tekenen in één richting (links naar rechts, soms slim draaien van het papier) -zonder contour- en focus op een specifieke plek de verstandigste aanpak. Omdat ik meestal met potlood teken is het voor mij normaal om -kris kras- op verschillende plekken bezig te zijn, iets even wat beter maken hier, dan weer daar, met natte inkt is dat niet zo’n goed idee.

De suggestie van kleur en textuur in inkt op papier krijgen lijkt voor mij het beste te doen door er niet te veel over na te denken maar mijn hand en het pennetje min of meer hun gang laat gaan. Het nadeel daarvan is echter dat de afwijking tussen de werkelijkheid en tekening hiermee nog groter lijkt te worden. Dus níet alleen de lijnvoering wijkt af, maar ook de textuur en patronen. Het resultaat oogt wel prettiger (minder Kuifje) maar zeker niet meer natuurgetrouw of gelijkend op het voorbeeld. Soms gaat deze aanpak ook helemaal verkeerd, schaduw op de linker banaan is zo’n misser, op dat moment vond ik het wel erg jammer dat inkt zo onherroepelijk is. Overwogen om opnieuw te beginnen, maar toch niet gedaan.

Van 3D naar 2D direct in inkt is mij dus eigenlijk niet gelukt. Tussenstap met stiften in kleur heeft me veel geholpen in het zien en beter begrijpen van kleur, textuur, schaduw en licht.

Evaluatie van resultaat

Eigenlijk te veel “gevuld” er had best meer wit in gemogen. Zeker de bananen; die zijn veel te donker voor hun heldergele kleur. Ook de lichtval erop is in mijn arceer-enthousiasme helemaal verdwenen.

Toch nog te veel contourlijnen, terwijl vooral de sinaasappel laat zien hoe het beter zonder kan.

Te weinig verschil tussen licht en donker

Suggestie van een omgeving had best een een stuk uitgebreider gekund. In werkelijkheid was de slagschaduw ook een stuk langer.

Feedback

In de gladde oppervlaktes, met name in de druiven, had meer contrast gekund door het toepassen van vormdoorbrekende arceringen.

Gekke ideeën

Als experiment een kopie van deze versie ook ingekleurd, maar nu in enkelvoudige kleuren zonder licht en donker nuances, en zonder schaduw. Druiven in één kleur groen mandarijn in één kleur oranje etc...

De diepe, structuur en textuur zou nu vanuit de lijnen en patronen moeten komen?