Schilderen op aluminiumfolie

Idee

Na de expositie had ik even het idee dat ik er wel even klaar mee was. Met tekenen en schilderen bedoel ik… niet direct animo om met iets nieuws te beginnen, het voelde even als een soort van schildersblock. Natuurlijk blijven er wel suggesties van YouTube komen over tekenen en schilderen die ik volgens de Google algoritmes wel leuk zou vinden…

Zo ook dit filmpje van Lydia Broderick over het gebruik van aluminiumfolie voor het maken van achtergrond texturen. Ik vond het een boeiende techniek, en wilde er graag mee aan de slag. Zodoende had ik dus al een aanpak voor de achtergrond met textuur, maar welk onderwerp zou ik op het voorplan zetten?

Het antwoord kwam van een voormalig mede student, die gekscherend voorstelde om een dier in zijn omgeving te maken. Ik moest er eerst hard om lachen, omdat we deze opdracht al twee keer tijdens de opleiding hebben gehad, en vooral de tweede keer zeker niet mijn favoriete techniek en werk is gebleken.

Bij nader inzien bleek het toch (alweer) een prima tip. De aluminium folie methode leent zich prima voor een wat duistere onheilspellende achtergrond. Met dat in mijn achterhoofd was de associatie met het recente bezoek aan de expositie ‘Sag mir wo die Blumen sind’ van Anselm Kiefer gauw gemaakt. Het eerste werk wat je daar -in een enigszins duistere zaal- tegenkwam was ‘Nevermore’, een imposant en overrompelend werk geïnspireerd door Edgar Allan Poe’s “The Raven”. Dat is een intens gedicht over verlies, verdriet en waanzin. Ook Alan Parsons heeft zich in 1976 al eens door dit gedicht laten inspireren voor een overweldigend muzieknummer. Ik heb met “The Raven” van Parsons op mijn koptelefoon heel erg lang naar dit meesterwerk van Kiefer gekeken en ik vind de combinatie fenomenaal. Kiefer zien, Parsons horen en Poe voelen, écht heel bijzonder. Toen ik nog wat meer filmpjes van Lydia Broderick had bekeken zag ik ook daar een werk met een kraaiachtige als onderwerp. Dus… voldoende inspirerende redenen om de derde versie van 'een dier in zijn omgeving' een raaf in een onheilspellend bos te laten zijn.

Aanpak

Ik werd gelijk enthousiast van het plan en ben het direct aan de slag gegaan. Heb een ACP plaat als basis gebruikt.

• De plaat ingesmeerd met matte gel en er -licht verkreukeld- aluminium folie opgeplakt. Om de kreukels wat steviger te maken ook de bovenkant met matte gel behandeld.

• Daarna twee lagen gesso aangebracht.

• Pruisisch blauw en ivoorzwart aan de randen gespalterd met een Liquitex freestyle paddle. Geweldig ding!

• Met een paletmes ivoorzwart tegen de opstaande randjes van de aluminium textuur gesmeerd.

• Sterk verdunde Phtalo blauw onregelmatig over het hele werk gespalterd.

• Delen opnieuw gespalterd met Pruisisch blauw en ivoorzwart.

• Terwijl het acryl nog nat was met een mengsel van propaan, glucopyranose, oligomers, decyl octyl glycosides, trisodium nitrilotriacetate (beter bekend als HG kookplaatreiniger) over het hele werk gesprayd.

• Met stukjes natuurspons op willekeurige plekken titaniumwit en phtaloblauw aangebracht.

• Zinkwit en gebrande Siena aangebracht met een ramentrekker.

• Met de plantenspuit de verf stevig bevochtigd, verder uitgesmeerd met de ramentrekker.

• Nogmaals bevochtigd met de plantenspuit en veel verf weggedept met een doek.

Het effect was best fraai, maar nog totaal niet onheilspellend. Het is te licht, en daardoor veel lieflijker dan ik hebben wil. Om het geheel een stuk duisterder te maken verder gegaan met acrylinkt.

• het paneel ondersteboven gedraaid en op mijn schuine tekentafel gezet. Aan de bovenzijde -wat dus uiteindelijk de onderzijde van het werk moet worden- over de hele breedte signaalzwarte-, steengrijze, en een beetje natuurwitte acrylinkt gegoten. Door de schuine hoek van de tekentafel en de dunvloeibaarheid liep de inkt vlot in druipers naar beneden. Om het effect wat dramatischer te maken, de inkt uitgesmeerd met de ramentrekker, en delen transparanter gemaakt door met keukenrol te deppen.

• Het gieten van inkt nog een keer herhaald, maar nu turquoise als inktkleur toegevoegd. Ook weer met de ramentrekker en keukenrol behandeld.

Nu best tevreden met de veel onheilspellender achtergrond. Een nachtje laten drogen, de toevoeging van kookplaatreiniger zorgt ervoor dat de verf en inkt veel langzamer drogen.

• Het werk weer omgedraaid, zodat de opgedroogde druipers van onder naar boven lopen en in het beeld boomtoppen insinueren.

• Op de plaats waar ik de uitsnede van de raaf wil gaan schilderen met een rubber behangnadenroller zoveel mogelijk van de textuur uit de aluminium folie weggerold.

• Op het ontstane -min of meer- vlakke deel de raaf gaan schilderen in acrylverf, eerst in grove streken met onverdund ivoorzwart, pruisisch blauw, titaniumwit, en allerlei mengvormen daarvan.

• Toen de eerste laag gedroogd was met een kleiner penseel meer details gaan aanbrengen in diezelfde kleuren.

• Na droging van deze laag ivoorzwart en titaniumwit los van elkaar gemengd met verdikkingsmedium en in de richting van de veren gekwasterd. Het medium zorgt voor een beter zichtbare penseelstreek, en dat leek me voor de veren van de raaf een goed idee. De verwerkingstijd wordt door het gebruik van dit medium wel zeer bekort, voor je het weet heb je een soort stopverf op je palet, in dus ook in de haren van je kwast.

• Een sterk verdunde glacis van gebrande omber met flow improver gemaakt. Selectief op het verenpak aangebracht, zodat het helderwitte op de juiste plaatsen intact bleef, maar de rest meer één geheel vormt met de achtergrond.

• Vraag me nog af of ik meer details wil/ga invullen met kleinere penselen? Voor nu even klaar, maar wie weet... wordt het nog wel vervolgd.