Stilleven schilderen

Tijdens de Les

In de les werden er groepjes samengesteld die samen een stilleven mochten gaan componeren. Samen met Ruth, Eunice en Judith een opstelling gemaakt. Daarna veel foto’s gemaakt. We hebben de foto’s onderling ook gedeeld. De bedoeling was om een vervreemdend stilleven te maken door bijvoorbeeld een apart standpunt of een ongebruikelijke uitsnede.

Idee

Voor de onderstaande foto gekozen omdat het van zichzelf al een beetje vervreemdend beeld is.

Doordat in onze stilleven-opstelling de stormlamp schuin achteroverlag ontstaat bij dit camera standpunt al iets geks. Je denkt dat de lamp rechtop staat maar ook lijkt te zweven doordat je een groot deel van de onderkant ziet. Dat effect heb ik geprobeerd te versterken door de fragmenten van theepot -de tuut en het oor- waar de lamp op rustte niet af te beelden. Er zijn dus geen ondersteunende attributen zichtbaar.

Daarmee klopt het perspectief van het lampje dan weer niet met die van de fles waardoor de positie van alle onderdelen van het stilleven voor mij onduidelijk wordt.

Subtiele diagonaal als achtergrond vervangt de muren en plafond zodat het perspectief en het camera standpunt nog onduidelijker zijn. Hiermee eigenlijk de context verwijderd.

Al met al… best een beetje vervreemdend.

Aanpak

• Werkkarton van 3mm in de gesso gezet. Daarna een onderschildering in kleur gemaakt, ruwe opzet, grote kwasten. Daarna onderdeel voor onderdeel, laag voor laag steeds meer details gaan aanbrengen.

• Van achter naar voor gewerkt, met als uitzondering de lamp. Die heb ik als eerste gedaan omdat ie aan de linkerkant zit -zodat ik mezelf als rechtshandige niet in de weg zou zitten-, omdat ik toen nog dacht dat dat het meest complexe element zou zijn en omdat ik er zin in had. Die zin vertaalde zich naar het aanbrengen van heel veel detail… Roestplek op de lamp lastig!

• Het glas van de fles iets groener gemaakt dan op de foto. Wordt daarmee voor mij nog net iets meer glas.

• De vorm van de fles bleek een lastig ding. Vooral de symmetrie wilde in eerste instantie niet zo erg lukken. Randen van de fles zijn daarom niet zo scherp en crisp als ik ze eigenlijk zou willen hebben.

• Het stukje leer is een crime… het motief van leer is natuurlijk sowieso niet na te maken, maar vlekjes die de indruk van leer wekken willen niet erg lukken.  Natuurspons geprobeerd, tamponneerkwast en stippen zetten met een penseel. Alle pogingen geven niet het gewenste effect. Stug doorgestippeld, en uiteindelijk maar zo gelaten.

• Twee en derde laag met details van de zalmroze doek geschilderd. Dat zag er best leuk uit, maar paste niet bij het detailniveau van de andere elementen.

• Sinaasappel kwam eerst niet uit de verf. Nat in half nat, dus de eerder aangebrachte laag liet weer deels los. Niet verder gaan prutsen, maar zoveel mogelijk natte en halfnatte verf verwijderd met een paletmes. Nachtje laten drogen.

• Herkansing sinaasappel; de basis is een stuk beter nu.

• Daarna de doek op de voorgrond. Tegen het natuurgetrouw neerzetten van de stofuitdrukking van een slordig gedrapeerde doek zag ik best een beetje op. Blijkt leuk om te doen, soms is een kwaststreek of tint in ene raak.

• Sinaasappel afgemaakt, pointillisme to the rescue… Sinaasappelhuid over de basis gaan stippelen in veel kleur, van gebrande omber tot wit en elke tint bruin, oranje en geel die daartussen zit.

• Nog een keer met het stukje leer aan de slag gegaan. Nu met een penseel het leer reliëf vooral in het midden aangebracht. Bijna wit gebruikt. Met een beetje afstand lijkt het nu op leer!

Traditioneel stilleven doet mij al snel denken aan olieverf en vernis. Om dat beeld in dit werk terug te laten komen heb ik het geheel gevernist. Daardoor worden de kleuren ook wat helderder.

Oriëntatie dingetje

Bij het maken van de foto, half liggend op de grond en de telefoon schuin, had de iPhone besloten dat deze foto een landscape oriëntatie had. Ik heb de foto 90 graden tegen de klok in gedraaid. Portrait oriëntatie brengt meer rust en maakt het beeld “normaler”. Ik heb dan ook gedurende het maken alleen maar in portrait oriëntatie gewerkt.

Toen het werk klaar was heb ik heb toch nog eens teruggedraaid naar landscape.

Het wordt er een behoorlijk meer vervreemdend stilleven van. Dus in het kader van de opdracht is dat misschien beter. Als beeld vind ik de portret oriëntatie nog steeds fijner.

Wat heb ik ontdekt/ geleerd?

• Zinkwit maakt prachtige overgangen tussen twee tinten

• Als je denkt dat het niks wordt, gewoon doorgaan, of een droogpauze inlassen. Goed blijven kijken en dan komt er uiteindelijk een resultaat waar je tevreden mee kunt zijn.

• De aanpak van dit werk had een interessant nadeel.  Ik had natuurlijk eerst een onderschildering in kleur gemaakt, de ruwe opzet met grote kwasten. Daarna onderdeel voor onderdeel meer details gaan aanbrengen. Het eerste element dicteert dus hoever je met de andere elementen moet gaan om een coherent geheel te krijgen.

  
  

Feedback

• Onderschildering van de sinaasappel had iets meer oranje moeten zijn voor de perfecte schil.

• Painstakingly detailed, maar dat werkt hier goed.

• De diagonaal in de achtergrond is niet nodig, en verplat het beeld zelfs enigszins.

• Heel mooi geschilderd.