Symboliek, belichting en schaduw

Les niet kunnen bijwonen, maar door de fotoreportage van Margit en de toelichting van Bastiaan in de Whatsapp groep toch best een beeld gekregen.

Opdracht les 30

Maak een schilderij van een doodgewoon object dat je in een magisch licht zet door gebruik te maken van een bijzondere aanlichting, licht en schaduw. Soms lopen eigen schaduw van een voorwerp en slagschaduw in elkaar over waardoor er nieuwe vormen ontstaan. Dat mag je met behulp van bijvoorbeeld stilering gaan benadrukken.

Kijk bijvoorbeeld hoe Léon Spilliaert omgaat met schaduwen in zijn werk. Let goed op hoe lichte en donkere vlakken werken in je compositie. Je schilderij werk je uit in acryl, waarbij je start met een donkere ondergrond.  Een combinatie van materialen is mogelijk, denk aan acryl, (pastel)krijt, Oost-Indische inkt etc. Zorg ervoor dat het gewone voorwerp getransformeerd wordt tot iets bijzonders, misschien zelfs symbolisch

Idee

Eerst dacht ik aan een fles, bijvoorbeeld een plastic waterfles met veel ribbels. Dat leek me mooi en interessant met reflecties en transparantie. Toch, toen ik een beeld begon te vormen werd dat min of meer een standaard stilleven, er sprak wat mij betreft geen symboliek uit het werk. De volgende optie was een stoel, en daar kwam wel een mooi beeld bij. Een lege stoel, in een verder lege ruimte met magisch licht… in een ruimte zonder ramen, alleen lichtval door een deur die (blijkbaar) openstaat maar niet in het beeld gevangen is. Het geeft voor mij iets weer van leegte, eenzaamheid, verlies, er alleen voor staan… een behoorlijke lading symboliek dus. Moet natuurlijk aan mijn moeder denken.

Foto gemaakt, stoel met schaduw op de muur.

Aanpak

• Karton in witte gesso gezet.

• Daarna een laag Liquitex, afgestreken met een behang liniaal.

• Donker paars -richting zwart- gemengd met gebrande omber, ultramarijn en karmijnrood

• In een paar lagen -met droogtijd- de achtergrond opgezet.

• De gesso te kort laten drogen. Bij steviger kwasten komen er rolletjes Liquitex los, jammer! Ook hier geldt weer, geduld is een schone zaak!   

• Donker en licht verschillen en overgangen gemaakt door in verschillende mate tiraniumwit en een matte medium toe te voegen. Bij de eerste laag flow improver gebruikt om fijn te kunnen smeren.

• Begonnen met de schaduw van de stoel op de muur. Het leek me een goed idee om in plaats van de scherpe schaduw van mijn foto een diffuse schaduw te maken. De gedachte is dat daarmee de meeste aandacht gaat naar het object stoel en niet naar de slagschaduw van de stoel op de muur.

• Eerst een nieuw voorraadje paarsblauwzwart gemaakt. Daarna deze basiskleur in verschillende maten van onverzadigdheid, dus in verschillende tinten, gebruikt voor de donkere en lichte kanten van de onderdelen van de stoel.

• Stoel voor de tweede keer geschilderd, het begint op een onderschildering te lijken, maar voor dit werk vind ik het wel een hele mooie kleur. Twijfel over de kleur van de glacis, blauw of oker?

• Laten drogen, en met een klein penseel details gaan aanbrengen.

• Goed laten drogen, de volgende dag een glacis gemaakt van kobaltblauw, glacis medium, matte medium en flow improver. Met een brede spalter een paar lagen in verschillende richtingen opgezet, laatste laag in vormbepalende richting. De vloer diagonaal, van linksonder naar rechtsboven. De achter- en zijwand verticaal.  

• Toch is met het aanbrengen van het glacis een deel van de details in het houtwerk van de stoel verdwenen. Opnieuw aangebracht.

Wat heb ik ontdekt en geleerd?

• Een diffuse schaduw maken blijkt erg lastig, veel lagen, elke keer (nog niet tevreden. Na nog meer zinkwit gebruikt te hebben toch wel blij mee. Denk dat het nog beter wordt als er een glacis overheen zit.

• Ik ben aan nieuwe spalters toe, deze beginnen wel ernstig te verharen.

• Tellen blijft moeilijk, de stoel heeft drie spijlen, de schaduw vier!

Feedback

• Een andere uitsnede had het spannender gemaakt, en de nadruk op de schaduw in plaats van de stoel gelegd.

• Prachtig geschilderd

• Een loopje met de werkelijkheid nemen is een privilege van de schilder, een extra spijl in de schaduw is eigenlijk alleen maar leuk!