Frottage en texturen

Opdracht les 41

Een blad vullen door middel van frottage (rubbing) met pastel krijt of houtskool. Daarna uitwerken naar iets figuratiefs.

Tijdens de les

Tijdens de les veel structuren geprobeerd, met houtskool en pastel krijt. Ik heb nog geen gevoel of idee wat ik met deze opdracht wil gaan doen, dus ben ik maar wat oppervlaktes gaan proberen.

Een bobbelige muur, bakstenen met voegen, het aanrechtblad, de traanplaten op de trap en kippengaas in de 3d klas. In het magazijn bij het lokaal had Margit een stukje honingraat golfkarton gevonden, en dat leverde na rubbing met pastel krijt een mooi effect op.

Idee

Van de vellen die ik tot zover heb ‘volgerubd’ krijg ik nog niet echt inspiratie en zie mezelf dan ook nog niet één twee drie hier een werk van maken. Ik heb dus nieuwe oppervlaktes nodig om interessantere rubbings te maken, daarom heb ik twee pasta’s gekocht, één met grove puimsteen, en de andere droogt op met een craquelé motief. Toen ik met die pasta’s bezig was vond ik het eigenlijk zonde om een rubbing van deze texturen te maken, de originele texturen zijn veel fraaier.

Tijdens de les had ik begrepen dat er ook gebruik gemaakt kon worden van collagetechnieken en omdat deze opdracht toch vooral over texturen lijkt te gaan is mijn idee nu om veel verschillende texturen te gaan gebruiken, en de eerder gemaakte honingraat rubbings er als collagemateriaal in te verwerken. 

Om de technieken met pasta’s en textuur een beetje onder de knie te krijgen heb ik gekeken naar wat filmpjes van Lydia Broderick. Zij werkt heel veel met verschillende materialen en realiseert daarmee allerlei texturen in haar werk. Leerzaam en ze maakt mooie dingen.

Afgelopen zomer had ik ook al wat geëxperimenteerd met het openwerken van golfkarton, ook die techniek wordt onderdeel van mijn canvas vol textuur. Hoe ik het ga doen is dus duidelijk, nu nog bedenken wat ik ga maken. Mijn idee is een grillige uitsnede van een portret van Margot Robbie in haar rol als Harley Quinn.

Bastiaan had me aan het einde van het eerste jaar het advies gegeven om vaker iets met gestift pointillisme te doen, zoals ik gedaan had voor de eindejaars-opdracht “stadsgevoel”.

Voor het portretdeel van dit werk vind ik met stiften stippelen een prima plan.

Aanpak

• Eerst een stuk werkkarton gesneden op 50x70 centimeter.

• Een stuk golfkarton gaan scheuren en op verschillende plaatsen de toplaag ervan afgepeuterd zodat de ribbels in het karton zichtbaar worden.

• Vast geplakt met houtlijm op het werkkarton

• Ook de bovenkant met houtlijm ingesmeerd om het karton wat steviger en minder absorberend te maken.

Laten drogen

• Op de randen van het golfkarton met een paletmes een medium met grove puimsteen aangebracht (Talens 128).

• Met modelleerpasta op verschillende plekken meer eenheid in de achtergrond gesmeerd. Ook gebruik gemaakt van craquelé pasta, wat een hele interessante combinatie blijkt te zijn met het honingraat-motief van de rubbing.

Laten drogen

• Een laag witte gesso aangebracht om het tot een geheel te maken en voor de verflagen een uniforme ondergrond te hebben.

• Rubbings met honingraat ingeplakt met matte gel.

• Een eerste laag acryl inkt met de kwast aangebracht. Het is een mengsel van karmijn, basis geel, supra wit, Brasil brown en daarna met redelijk veel water verdund.

• Na deze basislaag met stukjes natuurspons er kleurnuances in gaan deppen, daarbij alleen gebruikt gemaakt van de kleuren die ook al in het mengsel zaten. Zo nu en dan met een gewoon sponsje uitgeveegd om de scherpte er wat af te halen.

• Natuurwit gemaakt door titanium wit en donker cadmiumgeel te mengen.

• Aanbrengen op de delen waar ik de toplaag van het golfkarton heb laten zitten.  Dit eerst gedaan met een lino roller en daarna afgestreken met een ramenwisser. Het effect was leuk, maar niet zo geschikt als ondergrond voor het portret. Het effect een beetje genuanceerd met een foamrollertje. 

Laten drogen

• Met acrylverf een vereenvoudigde versie van het portret geschilderd als basis voor het stippelwerk. Omdat de kleuren nog niet helemaal overeenstemmen met de stiften die ik ga gebruiken heb ik over de acrylverf één laagje in acryl gestift. 

• Een laag matte clearcoat aangebracht voor een optimale hechting van de stiften.

Laten drogen.

• De details in het portret gaan stippelen om het effect van een foto met grove korrel na te bootsen. Ik ben begonnen met vier kleuren, zwart, gebrande Siena, gebrande omber en natuurwit. Later nog oker toegevoegd, om het wit een beetje minder wit te maken. Na een volle dag stippelen is Harley klaar, en ik ben blij met het resultaat.

• Laag matte clearcoat aangebracht.

• De eerder aangebrachte stukjes papier met de frottage motieven zijn in de kleuren en texturen bijna helemaal ondergesneeuwd. Alleen de donkerste delen zijn nog een klein beetje zichtbaar.

• Om de opdracht toch terug te laten komen in dit werk heb ik middels geltransfers een aantal van de honingraat rubbings die ik had gemaakt op het werk aangebracht.

• Omdat de papiertransfers op een niet egale ondergrond aangebracht moesten worden daarvoor een rubber behangrollertje gebruikt.

• Voor het -na 24 uur- verwijderen van het transfer papier een plantenspuit, een sponsje en voor de oneffen delen een nagelborstel gebruikt.

• Met natuurspons en acrylinkt de transfers meer onderdeel gemaakt van de achtergrond.

• Daarna met acrylstift nog wat details ingestippeld.

Klaar!

Wat heb ik geleerd/ontdekt?

• Ook op verpakkingen/golfkarton kan je prima schilderen.

• Ik merk dat les 35 -twee stijlen- voor mij een grote eyeopener is geweest. Ik heb nooit plezier gehad in het maken van volledig abstracte werken. Dat wil niet zeggen dat ik niet kan genieten van abstracte kunst, maar het maken ervan heeft mij nooit inspiratie gebracht.

• Ik zal dan ook nooit zulke uitgebalanceerde abstracte werken als Daniëlle kunnen maken. Maar de combinatie van abstracte en realistische elementen motiveert mij wel. Het -vanzelfsprekend volgens plan- bij elkaar brengen ervan levert mij heel veel plezier op.

• Bij een volgend portretwerk met pasta’s ga ik proberen of ik de texturen en reliëfs ook onderdeel van het portret kan laten zijn -en dus niet alleen van de achtergrond.

• Ik denk dat dit soort werk zich eigenlijk heel goed leent voor een grotere afmeting. Ik zou het effect wel willen zien als het 100x140 was geweest.

Feedback

• Heel mooi hoe je de verschillende texturen in elkaar over laat gaan.

• Je had wat minder zuinig kunnen zijn op de realistische elementen. De openingen in het golfkarton en beschadigingen hadden ook best door het oog of de mond mogen gaan.

• Oppassen voor effectbejag. De zeggingskracht kan minder worden door te veel “trucjes”. Gelukkig kent Liza de film Harley Quinn wel, en merkt op dat de chaos bij dit onderwerp heel passend is!

• Fijn compliment, Margit wil dit werk wel kopen!

  
  

In plaats van verkopen heb ik dit werk aan Margit uitgeleend. Harley Q hangt nu op een schitterende plek. Prachtige entourage, in heel mooi licht en de combinatie met de kleur van de muur maakt het helemaal compleet! Een mooiere plek kan ik er niet voor bedenken. Ontzettend trots en zooo leuk!